Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
THỤC

tiêu chuẩn phải có của diễn viên tuồng, chèo đòi hỏi sự thành thạo về các mặt: kĩ thuật hát, múa và diễn xuất; có khả năng biến hoá một cách linh hoạt; thích ứng với mọi loại vai, trong mọi hoàn cảnh; nắm được ý tứ của lời văn trong kịch bản; phân tích và thể hiện đúng tình cảm, tính cách và cá tính của nhân vật.

Tìm được 656 bản ghi

TÍNH CÁCH KỊCH

tổng thể những đặc điểm tâm lí ổn định trong cách xử sự của nhân vật kịch, biểu hiện thái độ điển hình của nhân vật trong những hoàn cảnh điển hình. Được miêu tả thông qua hành động của nhân vật diễn biến trong suốt quá trình xung đột kịch; được cụ thể hoá thông qua hành vi ngôn ngữ (đối thoại, độc thoại) và hành vi phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ). TCK phải mang những nét điển hình, đồng thời cũng phải có những dấu ấn riêng biệt để phù hợp với tính hiện thực và tính đa dạng của cuộc sống. Có như vậy thì ý nghĩa tư tưởng của vở kịch mới được tô đậm, chủ đề của vở kịch mới được nổi bật, sức thuyết phục mới được nâng cao. Khi xây dựng tính cách phải đảm bảo ba yêu cầu: 1) Tính xác định của tính cách, đòi hỏi tác giả khắc hoạ cho được một hoặc hai nét đặc biệt nổi bật trong tính cách, tô đậm thành những nét chủ đạo (hạt nhân tính cách), thu hút mọi hành động kịch xoay xung quanh; 2) Tính mâu thuẫn nội tại của tính cách, phải khai thác cho được toàn bộ thế giới tinh thần sâu kín với những biến động thầm lặng và phức tạp về tâm lí của nhân vật trước những tình huống, sự kiện nhất định của hoàn cảnh bên ngoài; 3) Tính lôgic của quá trình phát triển tính cách, cần miêu tả sự vận động tính cách sao cho phù hợp với lôgic phát triển của cuộc sống, các tình huống và các sự kiện, nhằm bộc lộ cao nhất tính chân thực của nội dung kịch, tạo nên sức sống cho nhân vật kịch. Tác phẩm kịch có giá trị tư tưởng nghệ thuật cao nhất là những tác phẩm xây dựng được những tính cách điển hình, phản ánh được những vấn đề có ý nghĩa rộng lớn của xã hội và của thời đại.

THỤC

tiêu chuẩn phải có của diễn viên tuồng, chèo đòi hỏi sự thành thạo về các mặt: kĩ thuật hát, múa và diễn xuất; có khả năng biến hoá một cách linh hoạt; thích ứng với mọi loại vai, trong mọi hoàn cảnh; nắm được ý tứ của lời văn trong kịch bản; phân tích và thể hiện đúng tình cảm, tính cách và cá tính của nhân vật.

THỦ PHÁP

cách thức, giải pháp xử lí một vấn đề về nghệ thuật hoặc kĩ thuật.

THỜI GIAN SÂN KHẤU

thời gian hành động kịch xảy ra trên sân khấu, khác với thời gian xác định ở ngoài đời. Có thể rút gọn hoặc kéo dài tuỳ theo yêu cầu thể hiện nghệ thuật của vở diễn. Chẳng hạn: một câu chuyện kịch xảy ra trong mười năm nhưng được diễn chỉ trong khoảng ba tiếng đồng hồ; ngược lại, một hành động chỉ xảy ra trong vài giây nhưng được diễn tới vài phút, vv. Nghệ thuật xử lí TGSK đòi hỏi nghệ sĩ phải có nhiều tìm tòi, sáng tạo để khi rút ngắn hoặc kéo dài thời gian vẫn làm cho người xem có cảm giác chân thực, không cảm thấy vô lí và khó chịu, hoặc băn khoăn về sự biến đổi giữa TGSK và thời gian xác định ngoài đời. Tính chất ước lệ của các hình thức kịch hát, kịch múa cho phép mở rộng các khả năng xử lí TGSK.

THỔ ĐỒNG

x. Giọng thổ.

THỔ BÙN

x. Giọng thổ.

THI NHỊP

hình thức âm nhạc mở đầu một buổi diễn chèo sân đình: sau hồi trống cái, hoà lên cùng một lúc với tiết tấu dồn dập, tất cả các loại nhạc cụ gõ như: trống cái, trống trung, trống đế, trống cơm, trống bộc, thanh la, , phách, xênh tiền... mục đích báo cho mọi người biết buổi diễn bắt đầu. Trong khi TN, hai hề mồi (cầm mồi lửa) hoặc hề gậy ra múa "dẹp đám", dẹp để khán giả khỏi lấn vào nơi biểu diễn là một khoảng đất trống, ở giữa trải một chiếc chiếu gọi là chiếu chèo.

"THOẠI KHANH CHÂU TUẤN"

truyện Nôm Việt Nam khuyết danh, được nhân dân Miền Nam đặc biệt ưa thích. Thoại Khanh là một phụ nữ xinh đẹp, có tài văn chương, tiết nghĩa và là người vợ hiền, dâu thảo. Châu Tuấn - chồng nàng, bị đày đi sứ 17 năm, Thoại Khanh lưu lạc, đói rách, nhưng vẫn nhường cơm sẻ áo với mẹ chồng, thậm chí cắt thịt ở cánh tay để nuôi mẹ, khoét mắt mình để cứu mẹ. Châu Tuấn thi đỗ Trạng nguyên, hai lần được hai vua Tống vương và Tề vương gả con gái, nhưng chàng đều khước từ, không phụ người vợ thuở hàn vi. Phẩm chất của Thoại Khanh, Châu Tuấn đã cảm hoá cả hai vị vua và hai nàng công chúa. Châu Tuấn được lên ngôi vua, sống sung sướng cùng Thoại Khanh và hai người vợ thứ con Tề vương và Tống vương. Truyện có giá trị tố cáo hiện thực, đồng thời mang màu sắc lí tưởng, tuyệt đối hoá nhân vật chính diện và có ít nhiều yếu tố kì ảo tiếp thu của cổ tích. Tích truyện "TKCT" đã được Đoàn Kịch hát Bài chòi Liên khu V dựng thành vở diễn, được giải thưởng cao trong Hội diễn Sân khấu toàn quốc năm 1958.

"THI HOÁ RỒNG"

tiết mục rối nước hai màn, hai cảnh mô tả cảnh luyện tập và hội thi hoá rồng của các con vật như cá rô, cá chày, cá chép, tôm, lươn. Nội dung giáo dục tính chăm chỉ khiêm tốn, kính già, yêu trẻ; phê phán tính lười biếng, tự cao tự đại. Do Phường Nguyễn (Nguyên Xá, Thái Bình) dàn dựng và trình diễn tại Hội nghị rối nước toàn Miền Bắc của Bộ Văn hoá tổ chức tại Phường Nguyễn tháng 9.1964. Tiết mục thực nghiệm rối nước đầu tiên trên cơ sở kế thừa truyền thống, phát triển nâng cao nghệ thuật rối nước dân gian truyền thống. Kịch bản Nguyễn Huy Hồng; âm nhạc Lê Trung Vũ; đạo diễn Đặng Lợi, Nguyễn Huy Hồng; tạo hình Ngô Quỳnh Giao, Tô Kỳ Hoàng, Đắc Tiến, Phan Văn Huyên.