Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Tìm được 6 bản ghi

KHÍ TƯỢNG HẢI DƯƠNG

bộ môn khí tượng học nghiên cứu các quá trình khí quyển trên biển (đại dương), chịu ảnh hưởng của bề mặt biển và có ảnh hưởng đến chế độ biển. Vd. ảnh hưởng của gió đến dòng chảy hay sóng, hiện tượng thời tiết trên biển, hoàn lưu đại dương và hoàn lưu khí quyển, trao đổi biển - không khí, vv. KTHD phục vụ các ngành công nghiệp đánh cá, đóng tàu, hàng hải, khoan dầu khí trên thềm lục địa, vv.

KHÍ HẬU HẢI DƯƠNG

khí hậu các đại dương, các nội hải lớn và các vùng đất ven biển chịu sự khống chế của các khối khí có nguồn gốc phát sinh trên biển (khác với khí hậu lục địa). Đặc biệt, ở phía tây lục địa miền vĩ độ trung bình, KHHD xâm nhập sâu vào đất liền vì sự vận chuyển từ tây sang đông của không khí (gió thịnh hành hướng tây), KHHD ôn hoà điển hình ở Tây Âu. Trong các đới khí hậu khác nhau, KHHD có những đặc tính khác nhau nhưng đặc tính chung là có biên độ biến đổi nhiệt độ nhỏ (vd. biên độ nhiệt độ năm ở Tây Âu: 8oC); độ ẩm, lượng mây, mưa đều lớn hơn so với vùng sâu trong lục địa.

HẢI DƯƠNG HỌC

tập hợp các môn khoa học nghiên cứu những khía cạnh tự nhiên của Đại Dương thế giới: vật lí biển, hoá học biển, sinh vật biển, địa chất biển. HDH nghiên cứu tính chất vật lí và hoá học của môi trường nước, xác định quy luật của những quá trình, hiện tượng vật lí, hoá học của Đại dương thế giới trong mối tương tác của nó với khí quyển, lục địa và đáy, vv. HDH hiện đại được coi như một khoa học thống nhất về lớp thuỷ quyển của Trái Đất - Đại dương thế giới.

HẢI DƯƠNG

tỉnh ở đồng bằng sông Hồng Việt Nam. Diện tích 1.660,9 km2. Gồm một thành phố Hải Dương (tỉnh lị), 11 huyện (Chí Linh, Nam Sách, Thanh Hà, Kim Thành, Kinh Môn, Cẩm Giàng, Bình Giang, Gia Lộc, Tứ Kỳ, Ninh Giang, Thanh Miện). Dân số 1.652.900 (1999). Địa hình bằng phẳng, có vùng đồi núi thấp ở phía bắc (dãy Côn Sơn - Chí Linh) và đồi sót ở Kinh Môn. Đất phù sa màu mỡ. Sông chính: Thái Bình, sông Luộc, Kinh Thày chảy qua. Hồ chính: Nhãn Huệ, Triều Dương. Khoáng sản: than đá, đá vôi, than bùn, quặng bauxit, cát trắng, vv.

Kinh tế nông nghiệp. Cây trồng chính: lúa, đay, cói, khoai lang, khoai tây, cây ăn quả (vải thiều là đặc sản của HD). Công nghiệp: cơ khí lắp ráp ô tô, chế tạo máy bơm nước, cơ khí sửa chữa, nhựa, sản xuất vật liệu xây dựng, sứ, dệt, may mặc. Giao thông: đường sắt Hà Nội - Hải Phòng, quốc lộ 5, 18 chạy qua. Nhà máy Nhiệt điện Phả Lại, Nhà máy Xi măng Hoàng Thạch. Di tích lịch sử và thắng cảnh: đền Kiếp Bạc, chùa Côn Sơn, Phù Ủng, vv.

Tỉnh lập từ 1831. Nguyên là bộ Dương Truyền đời Hùng Vương. Thời thuộc Đường, có tên là Hồng Châu. Các triều Đinh - Lý, gọi là đạo Hồng Châu. Năm 1242, nhà Trần đổi làm Hồng Lộ, có lúc gọi là lộ Hải Đông, gồm các châu Nam Sách, Thượng Hồng, Hạ Hồng. Đầu thời Lê Sơ, gọi chung là Đông Đạo. Năm 1466, nhà Lê đặt làm thừa tuyên Nam Sách; đến 1469, đổi gọi là thừa tuyên Hải Dương, gồm 4 phủ: Thượng Hồng, Hạ Hồng, Nam Sách và Kinh Môn. Năm 1742, nhà Lê - Trịnh gọi là trấn. Thời Nguyễn, năm Minh Mạng 12 (1831) đổi làm tỉnh HD gồm 5 phủ 19 huyện. Năm 1887, thực dân Pháp tách một số huyện ven biển của HD, đặt thành tỉnh Hải Phòng; đến 1906, đổi thành tỉnh Kiến An. Có tên Hải Hưng (1968 - 96) do hợp nhất tỉnh Hải Dương với Hưng Yên. Từ 6.11.1996, lại tách ra trở lại tên cũ.

Hải Dương


HẢI DƯƠNG

thành phố tỉnh lị Hải Dương. Diện tích 34,8 km2. Gồm 11 phường (Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Trãi, Trần Phú, Quang Trung, Trần Hưng Đạo, Bình Hàn, Ngọc Châu, Hải Tân, Thanh Bình, Lê Thanh Nghị, Cẩm Thượng), 2 xã (Việt Hoà, Tứ Minh). Dân số 127.700 (1999). Nằm ở bờ phải sông Thái Bình, địa hình bằng phẳng. Đầu mối giao thông nhiều tuyến đường: quốc lộ 5, đường sắt Hà Nội - Hải Phòng. Kinh tế công nghiệp, tập trung nhiều nhà máy, sứ Hải Dương, đá mài, sản xuất máy bơm nước, chế biến nông sản thực phẩm, máy móc dệt, thuốc chữa bệnh, nước khoáng. Có nhiều cơ sở sản xuất tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp. Đặc sản: bánh đậu xanh.

Trước 1968, tỉnh lị tỉnh Hải Dương; từ 1968, tỉnh lị tỉnh Hải Hưng. Từ 6.11.1996, trở lại tỉnh lị tỉnh Hải Dương. Ngày 6.8.1997, thành lập thành phố HD.

ĐỚI ĐỒNG CỎ HẢI DƯƠNG

 đới thuộc vòng đai ôn đới, tại các vùng ven Đại Tây Dương. Khí hậu hải dương lạnh, mưa nhiều do hoạt động gió xoáy tụ, lượng mưa vượt quá độ bốc hơi, nhiệt độ trong năm từ –10 oC đến +11 oC. Thực vật chủ yếu là hoà thảo ưa ẩm, đất bị glây hoá.