Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Tìm được 2 bản ghi

YA LỐP

(cg. Ia Lốp), phụ lưu cấp I của sông Ya H'Leo. Bắt nguồn từ vùng núi cao 600 m, chảy theo hướng đông bắc - tây nam, nhập vào bờ phải sông Ya H'Leo. Dài 111 km, diện tích lưu vực 1.680 km2, độ cao trung bình 306 m, độ dốc trung bình 6,1%, mật độ sông suối 0,40 km/km2. Tổng lượng nước 1,5 km3 tương ứng với lưu lượng trung bình 29 m3/s, môđun dòng chảy năm 29 l/s km2.

ĐÈO TAM ĐIỆP

(tk. đèo Ba Dội), đèo ở thị trấn Tam Điệp tỉnh Ninh Bình. Từ Miền Bắc đi vào các tỉnh Miền Trung, con đường bộ độc đạo này phải qua ĐTĐ, cách thị xã Tam Điệp 3 km về phía nam, một cửa ải hiểm yếu, lối rộng khoảng 8 m. Nhìn từ xa mạch núi khép kín dần, giống như cái đó bắt cá nên có tên là Kẽm Đó hay Lỗ Đó. Dãy Tam Điệp có 3 ngọn núi, ngọn cao nhất 118 m. Có 3 lớp đèo vượt núi nên còn có tên là đèo Ba Dội.

Cuối 1788, 29 vạn quân Thanh (Trung Quốc) tràn vào chiếm đóng Thăng Long. Nhà Tây Sơn lúc đó chỉ có một vạn quân đồn trú ở Thăng Long (Hà Nội ngày nay) và Bắc Hà. Ngô Thì Nhậm – một tướng tài của Tây Sơn – chủ trương rút quân về lập phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn, cho quân bộ chẹn ở núi Tam Điệp phòng thủ, quân thuỷ đóng đồn tại hải phận Biện Sơn (Thanh Hoá). Ngày 20 tháng chạp (15.1.1789), đại quân do vua Quang Trung chỉ huy từ Phú Xuân (Huế) ra đến Tam Điệp nghỉ lại cho quân lính ăn tết Nguyên đán trước. Từ đêm giao thừa đến 5 tháng giêng Kỉ Dậu (30.1.1789), quân Tây Sơn kéo ra đại phá quân Thanh ở Thăng Long, kết thúc thắng lợi cuộc tiến công chiến lược thần tốc. Tại ĐTĐ, hiện nay còn nhiều dấu tích lịch sử như luỹ Ông Ninh (Trịnh Ninh), Đồn Đâu, núi Vương Ngự, nơi vua Quang Trung đóng quân.