Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HỆ SỐ KHÔNG ĐỀU

tỉ số giữa hiệu vận tốc cực đại và cực tiểu với vận tốc trung bình trong chu kì chuyển động bình ổn. Khi nói HSKĐ của một cơ cấu, ta hiểu đó là hệ số tương ứng của khâu thay thế hoặc khâu dẫn. Vd. nếu khâu thay thế quay với vận tốc  thì HSKĐ là:

 

trong đó

 

Chẳng hạn, với máy bơm δ = 1/5  1/30, với động cơ đốt trong δ = 1/80  1/150, vv.

Bài toán bố trí khối lượng của các khâu trong cơ cấu sao cho HSKĐ không vượt quá giá trị cho phép, được gọi là bài toán làm đều chuyển động của máy. Trong thực tế người ta thường lắp thêm một khối lượng quay (thường là một đĩa tròn, nặng gọi là bánh đà) có tác dụng "tích" năng lượng khi vận tốc tăng và "phóng" năng lượng khi vận tốc giảm, do đó hạn chế mức dao động vận tốc so với giá trị trung bình mong muốn, nghĩa là làm đều chuyển động của cơ cấu.