Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
THUYẾT BIẾN HOẠ

(cg. thuyết tai biến), học thuyết phổ biến ở đầu thế kỉ 19, giải thích những biến cố trong lịch sử địa chất. Theo thuyết này, Trái Đất đã trải qua những giai đoạn yên tĩnh xen với những biến đổi đột ngột và rộng lớn, có tính biến hoạ làm thay đổi bộ mặt của Trái Đất và thế giới sinh vật sống trên đó. Những người chủ trương TBH, đặc biệt là Quyviê (G. Cuvier) và Oocbinhy (A. Orbigny) đã giải thích sự khác biệt của sinh giới qua các thời kì lịch sử địa chất không phải do sự tiến hoá sinh vật, mà do các biến hoạ đã tiêu diệt sinh giới cũ, để rồi sau đó một lực siêu phàm nào đó lại tái tạo sinh giới mới. TBH bị phủ nhận từ nửa sau thế kỉ 19 cùng với sự ra đời của học thuyết tiến hoá sinh vật [học thuyết Đacuyn (C. Darwin)] và thuyết hiện tại [phương pháp Laiân (C. Lyell)].