Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
PELEXIPÔT

(Pelecypoda; tk. Hai mảnh vỏ; Chân rìu), lớp thân mềm mảnh vỏ. Xuất hiện từ Palêôzôi sớm; sự phong phú về loài đạt đến mức tối đa. Thân đối xứng hai bên, dài từ vài milimét đến 1,5 m; khối lượng tới 30 kg; thân và chân dẹt ở hai bên. Không có đầu nên có tên gọi là Acephala. Phần lớn có chân hình rìu nên còn có tên gọi là chân rìu. Ở các loại hình nguyên thuỷ có lòng bàn chân dạng trườn, nhưng đối với loại hình có phương thức sống cố định thì chân lại bị thoái hoá (hoặc hoàn toàn biến mất). Ở chân nhiều loài Hai mảnh vỏ đều có tuyến đồi mồi tiết ra những sợi đồi mồi chắc, nhờ vậy động vật thân mềm có thể gắn chặt vào vật chủ. Thân có lớp áo, treo lơ lửng bằng 2 nếp có thể gắn liền lại, ở cuối thân sau có một đôi ống ngắn hoặc dài. Vỏ sò cấu tạo từ hai mảnh vỏ (chiều dài từ vài milimét đến 1,4 m) bao bọc lấy thân từ hai phía. Một số loài từ bên trong vỏ có lát xà cừ. Ở rìa mảnh vỏ có  mấu lồi (răng) tạo nên khớp (mộng hàm) mà chính cấu tạo của khớp này là đặc trưng của loài. Mảnh vỏ khép lại bằng 1 - 2 cơ khép, dây chằng đàn hồi giữ cho mảnh vỏ ở trạng thái nửa khép. Ở một số loài Hai mảnh vỏ (trai, ngọc) có những hạt lạ lọt vào giữa khoang áo và mảnh vỏ sò; những hạt này được các lớp xà cừ bao bọc và biến thành ngọc trai. Miệng gắn hai đôi thuỳ. Ở một số loài Hai mảnh vỏ, gan và hệ tiêu hoá hoàn toàn bị thoái hoá. Hệ thần kinh bao gồm 3 đôi hạch. Cơ quan cảm giác phát triển kém. Hệ tuần hoàn hở. Phần lớn thuộc động vật đơn tính, đôi khi lưỡng tính; Ở một số loài lưỡng tính, lưỡng hình sinh dục thể hiện rất rõ rệt. Thường thụ tinh ngoài; Có khoảng 1.000 chi, 20.000 loài. Là động vật đáy ít di động. Là thức ăn của nhiều loài cá và những động vật biển khác. Một số loài thân mềm Hai mảnh vỏ khoan gỗ và đá; một số loài còn bám vào vỏ tàu thuyền và các công trình kĩ thuật thuỷ lợi, gây tác hại cho chúng. Là đối tượng đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản.