Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
BẢN ĐỒ ĐỊA CHẤT

(địa chất, địa lí), bản đồ thể hiện các yếu tố địa chất lộ ra ở phần trên của vỏ Trái Đất của một vùng, một khu vực hay toàn cầu (tùy theo tỉ lệ bản đồ). Trên BĐĐC, người ta dùng màu sắc hoặc các dạng vạch khác nhau để trình bày sự phân bố các loại đá (trầm tích, biến chất, macma) và tuổi của chúng. Các yếu tố địa chất khác như thế nằm của các tầng đá, các đứt gãy, vị trí khoáng sản, vị trí hoá thạch... được thể hiện bằng các kí hiệu theo quy ước. Thông qua các yếu tố địa chất trên BĐĐC, người ta có thể hiểu được cấu trúc và lịch sử phát triển địa chất của phần vỏ Trái Đất được thể hiện trên BĐĐC. Trên nền của BĐĐC, tuỳ theo yêu cầu của công tác địa chất hoặc các mục tiêu kinh tế, có các loại BĐĐC chuyên dùng như bản đồ kiến tạo, bản đồ khoáng sản, bản đồ địa chất thuỷ văn, bản đồ địa chất công trình, bản đồ thạch học, vv. BĐĐC là sản phẩm tổng hợp cuối cùng của công tác điều tra nghiên cứu địa chất, là tài liệu không thể thiếu trong nghiên cứu địa chất tiếp theo cũng như trong nghiên cứu các lĩnh vực khoa học có liên quan. Mức độ điều tra khái quát hoặc chi tiết của BĐĐC biểu thị ở tỉ lệ của bản đồ. Các loại BĐĐC: BĐĐC khái quát có tỉ lệ 1:500.000 và nhỏ hơn, BĐĐC trung bình tỉ lệ 1:200.000 đến 1:100.000, BĐĐC chi tiết tỉ lệ 1:50.000. Công việc lập BĐĐC ở Việt Nam đã có từ cuối thế kỉ 19. Một BĐĐC Đông Dương rất sơ lược được Fucxơ thành lập năm 1882 có tỉ lệ 1:4.000.000. Từ sau Chiến tranh thế giới I, lãnh thổ Đông Dương được lần lượt đo vẽ theo tỉ lệ 1:500.000. Năm 1941, Frômagiê (J. Fromaget) tổng hợp tất cả các kết quả đó và biên soạn BĐĐC Đông Dương tỉ lệ 1:2.000.000 (tái bản 1952). Từ sau 1945, việc lập BĐĐC lại được xúc tiến. Năm 1963, đã xuất bản BĐĐC Miền Bắc Việt Nam tỉ lệ 1:500.000, do tập thể các nhà địa chất Liên Xô và Việt Nam thực hiện. Sau đó, các nhà địa chất Việt Nam đã lần lượt đo vẽ ở tỉ lệ trung bình các tờ bản đồ Miền Bắc Việt Nam. Công tác lập BĐĐC cũng được triển khai ở Miền Nam ngay sau 1975. Đến nay, đã hoàn thành BĐĐC toàn quốc tỉ lệ 1:500.000, công tác lập BĐĐC tỉ lệ trung bình theo quy chế quốc gia cũng đang tiến hành để phủ kín lãnh thổ Việt Nam. Đã xuất bản BĐĐC 1:1.000.000, 1:1.500.000.