Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ĐỊNH LUẬT TÁC DỤNG KHỐI LƯỢNG

định luật biểu diễn mối liên quan giữa nồng độ (hoạt độ) của các chất phản ứng và của sản phẩm phản ứng ở trạng thái cân bằng. Vd. đối với phản ứng ở trạng thái cân bằng

ĐLTDKL có dạng

Trong đó, Ci và C'i là nồng độ cân bằng tương ứng của chất phản ứng i và sản phẩm i (i = 1, 2); - các hệ số tỉ lượng tương ứng; KC - hằng số cân bằng.

Nếu coi (1) là phản ứng cơ bản (xảy ra trong một giai đoạn, một va chạm) theo chiều từ trái sang phải thì tốc độ phản ứng được biểu diễn bằng phương trình:

Trong đó, v là tốc độ phản ứng; là các hệ số tỉ lượng; k - hằng số tốc độ; C1 và C2 là nồng độ tương ứng của chất phản ứng 1 và 2 ở thời điểm khảo sát.

Phương trình (3) cũng biểu diễn ĐLTDKL.

Nếu (1) biểu diễn một phản ứng phức tạp (bao gồm nhiều giai đoạn, qua nhiều va chạm) thì phương trình (3) nói chung không đúng. Trong trường hợp này hàm tốc độ phản ứng phụ thuộc nồng độ có dạng phức tạp. Chỉ trong một số trường hợp tốc độ phản ứng có thể biểu diễn bằng hàm mũ:

Trong đó n1 và n2 tương ứng là bậc phản ứng theo cấu tử 1và 2.

Nói chung, . Bậc phản ứng là đại lượng được xác định bằng thực nghiệm, không liên quan đến các hệ số tỉ lượng. Bậc có thể là số nguyên, phân số hay số không. Nếu biết bậc phản ứng có thể tìm hiểu cơ chế của nó. Nếu coi (1) là phản ứng cơ bản hai chiều, thuận và nghịch, đặc trưng bằng hai hằng số tốc độ k và k' tương ứng thì