Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HIỆU ỨNG BÙ TRỪ

Trong phương trình Arêniut

k là hằng số tốc độ phản ứng; k0 - thừa số trước hàm mũ; E - năng lượng hoạt hoá; R - hằng số khí; T - nhiệt độ tuyệt đối. Khi so sánh hai đại lượng ko và E của một kiểu phản ứng nhất định đối với các hợp chất tương tự, vd. trong một dãy đồng đẳng, hoặc khi thay đổi phương pháp chế tạo chất xúc tác đối với phản ứng xúc tác dị thể, trong nhiều trường hợp người ta nhận thấy k0 và E liên hệ với nhau qua hệ thức tuyến tính:

lgk0 = αE + β    (2)

trong đó, α và β là các hằng số đặc trưng cho các phản ứng so sánh. Hệ thức (2) được Conxtabơn (F. H. Constable) đưa ra đầu tiên (1925) và sau đó được Crêmơ (E. Cremer) gọi là "HƯBT" với ý nghĩa E đồng biến với k0, làm cho k trong hệ thức (1) ít thay đổi; nói cách khác E và k0 bù trừ lẫn nhau. Hệ thức (2) thể hiện một HƯBT thực hay đó chỉ là một HƯBT biểu kiến, cho đến nay vẫn là vấn đề tranh cãi.