Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
XÚC TÁC

sự thay đổi tốc độ phản ứng hoá học khi có mặt một chất gọi là chất XT (x. Chất xúc tác). Bản chất của hiện tượng XT: bằng tương tác với các phân tử chất phản ứng, chất XT làm cho phản ứng diễn tiến theo một lộ trình khác với trường hợp không có chất XT; năng lượng hoạt hoá đối với các phân tử phản ứng trong trường hợp này thấp hơn và do đó, tốc độ phản ứng lớn hơn. Nói cách khác, chất XT làm thay đổi (nói chung là làm nhanh) tốc độ của phản ứng nhưng không làm thay đổi cân bằng nhiệt động của hệ phản ứng.

Nhiều quá trình trong công nghiệp hoá học được thực hiện nhờ có chất XT, vd. sản xuất axit sunfuric, tổng hợp amoniac, chế biến dầu mỏ, vv. Các quá trình xảy ra trong cơ thể sinh vật được thực hiện nhờ các chất XT gọi là enzim.

Khái niệm XT được nhà hoá học Thuỵ Điển Becxêliut (J. J. Berzelius) đưa ra năm 1835. Ngày nay, XT là lĩnh vực quan trọng của hoá học và công nghiệp hoá chất.