Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CANXI CACBUA

(A. calcium carbide; cg. đất đèn), CaC2. Tinh thể trong suốt, không màu (đất đèn nguyên chất); CC kĩ thuật (đất đèn thương phẩm) là khối rắn tinh thể có màu từ xanh nhạt đến đỏ (do nhiều tạp chất và phụ thuộc vào phương pháp chế tạo). Không tan trong bất kì dung môi nào; tnc = 2.160 oC. Phản ứng rất mạnh với nước sinh ra khí axetilen. Trong công nghiệp, điều chế CC từ loại đá vôi có chất lượng cao (vd. CaCO3 95 - 97%, MgO < 1%,="">2 < 1,15%,="">2O3 và Al2O3 < 1%,="" p="">< 0,006%,="" s="">< 0,1%)="">và than đá ( loại cốc luyện kim, cốc dầu mỏ hoặc antraxit). Phản ứng xảy ra khi hệ nóng chảy ở nhiệt độ 2.200 - 2.500 oC trong lò điện cực. Sản phẩm đất đèn có thành phần chủ yếu là CaC2 (80%) và CaC2.CaO; hàm lượng CaO trong đất đèn là 2 - 5%. Đất đèn là một trong những nguyên liệu chủ yếu để điều chế khí axetilen dùng thắp sáng, dùng trong nhiều quá trình tổng hợp hoá học, trong hàn cắt kim loại, trong sản xuất phân bón xianamit. Ở Việt Nam, đất đèn được sản xuất với quy mô lớn tại Nhà máy Tràng Kênh (Hải Phòng) và Xí nghiệp Luyện kim Nhà Bè (Thành phố Hồ Chí Minh).