Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ANCALOIT

(A. alkaloid), nhóm hợp chất hữu cơ thiên nhiên chứa nitơ, vd. cođein, novocain, atropin, mophin, vv. Thường có nguồn gốc thực vật. Có nhiều trong các cây họ Cà, họ Thuốc phiện, vv. Trong thực vật, A thường tồn tại ở dạng muối của các axit (vd. axit nitric, malic, sucxinic). Năm 1806, người ta đã tách được mophin từ thuốc phiện. Ngày nay người ta đã biết hơn 10 nghìn hợp chất loại này. Đa số A là chất rắn, không màu, một số ít ở thể lỏng. Tan trong etanol, không tan hoặc ít tan trong nước. Có tính bazơ. A có hoạt tính sinh lí đối với cơ thể động vật và người, đặc biệt đối với hệ thần kinh. Vai trò của A đối với thực vật chưa được xác định rõ. Sự hình thành và chuyển hoá A liên quan chặt chẽ với quá trình trao đổi axit amin ở thực vật. Có thể A là dạng bảo quản nitơ hữu cơ trong mô, có khả năng bảo vệ thực vật khỏi bị động vật ăn. A được dùng trong y học (vd. cafein, epheđrin, mophin, quinin, vv.) và trong nông nghiệp để chống côn trùng gây hại (vd. nicotin).