Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HOÁ HỌC CÁC HỢP CHẤT HỮU CƠ THIÊN NHIÊN

(thường gọi: hoá học các hợp chất thiên nhiên), một bộ phận quan trọng của hoá học hữu cơ, chuyên nghiên cứu về các hợp chất hữu cơ có trong động vật, thực vật cũng như vi sinh vật.

Thông thường, HHCHCHCTN có nhiệm vụ phân lập, nhận biết, xác định đặc điểm và cấu trúc, tổng hợp các hợp chất phân tử thấp, đặc biệt là các hợp chất có hoạt tính sinh học, ở trong động vật, thực vật hoặc do các vi sinh vật sản ra. Sự phát triển của ngành hoá học hữu cơ đã tạo điều kiện cho việc nghiên cứu có hệ thống các lớp hợp chất thiên nhiên, như tecpen và cacbon hiđrat (từ 1885), peptit và steroit (từ khoảng sau 1900). Nhờ những tiến bộ về phương pháp nghiên cứu, chủ yếu là các kĩ thuật tách và các phương pháp vật lí khảo sát các chất hữu cơ và về nghệ thuật tổng hợp các chất hữu cơ phức tạp, trong khoảng mấy chục năm gần đây HHCHCHCTN đã có những thành tựu hết sức to lớn. Các loại hợp chất thiên nhiên không ngừng được phát hiện. Người ta không những chỉ chú ý đến các hợp chất xuất hiện trên đất liền mà còn có cả các chất có nguồn gốc biển, mặt khác việc nghiên cứu các chất thiên nhiên phân tử lớn (như các protein, các axit nucleic, các polisacarit, vv.) và các cấu trúc sinh học siêu phân tử phức tạp cũng được đẩy mạnh. Nhiều hợp chất thiên nhiên có vai trò hết sức quan trọng đối với các sinh vật, vd. các protein, các hocmon, các vitamin, các pheromon.

 Nhiều hợp chất thiên nhiên là các mô hình tổng hợp thích hợp để điều chế các hợp chất có cấu trúc tương tự, nhưng có những tính chất ưu việt hơn và thích nghi tốt hơn với môi trường, và do đó thuận tiện hơn cho việc sử dụng. Nhiều loại hợp chất thiên nhiên, vd. xenlulozơ, hemixenlulozơ, sáp, licnin... là những nguyên liệu quan trọng của công nghiệp.

 Ngày nay, hầu như không còn tồn tại ranh giới truyền thống giữa HHCHCHCTN và phần còn lại của hoá học hữu cơ cũng như với một số bộ môn của sinh học, đặc biệt với môn sinh học phân tử và với các bộ môn nghiên cứu về hoạt chất sinh học. Vì lẽ đó toàn bộ lĩnh vực HHCHCHCTN mở rộng được gọi là "hoá sinh học hữu cơ" (A. bioorganic chemistry).