Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
HỆ THỐNG MÃ LAI

(cg. hệ thống Haoai), một trong hai hệ thống và là hệ thống đầu tiên trong hệ thống thân tộc và thích tộc kiểu phân loại, theo quan điểm của Mogân L. H. (L. H. Morgan), loại hệ thống này cực kì đơn giản, nó là cổ xưa nhất và xuất hiện trong thời kì thị tộc chưa ra đời. Theo hệ thống này, các người thân không phân biệt theo huyết thống, không phân biệt dòng bố, dòng mẹ vì hồi đó thị tộc chưa hình thành, không phân biệt mức độ người bà con gần xa, đều được phân chia thành 5 loại, mỗi loại như vậy gồm những người cùng chung một thế hệ.

a. Thế hệ tôi (bao gồm anh chị em ruột của tôi, anh chị em con chú, con bác, con cô, con dì... tất cả đều là anh chị em của tôi).

b. Thế hệ cha mẹ tôi (gồm cha mẹ tôi, anh chị em xa gần của họ).

c. Thế hệ ông bà tôi (gồm ông bà tôi, anh chị em xa gần của họ).

d. Thế hệ con tôi (bao gồm con trai, con gái của tôi, anh chị em xa gần của chúng).      

đ. Thế hệ cháu tôi (bao gồm con của con trai, con gái tôi và anh chị em xa gần của chúng).

Đặc điểm nổi bật của hệ thống này là những người thuộc về một trong 5 loại nêu trên, đều cùng chung một thế hệ, đều là cùng anh chị em của nhau và đều là vợ chồng của nhau (vì hệ thống này tương ứng với gia đình huyết tộc theo giả thuyết của Mogân) và đều được gọi bằng một thuật ngữ chung.

Sự phát triển của khoa học trong hơn một thế kỉ qua đã chứng tỏ rằng luận điểm của Mogân về HTML như là hệ thống xuất phát điểm là không có cơ sở. Sở dĩ như vậy là do Mogân đã sử dụng tài liệu không chính xác của các giáo sĩ, cường điệu tính chất lạc hậu của thổ dân quần đảo Haoai (Hawaii). Trên thực tế, vào giữa thế kỉ 19, thổ dân Haoai không phải ở giai đoạn tiền thị tộc, mà đã ở thời kì sơ khai của xã hội có giai cấp, lúc mà tổ chức thị tộc đã tan rã sâu sắc. Nhiều nhà khoa học ngày nay trong khi phủ nhận luận điểm của Mogân về HTML, đã bác bỏ giả thuyết của Mogân về sự tồn tại của gia đình huyết tộc trong lịch sử xã hội loài người.

Theo nhiều học giả, trong hệ thống thân tộc và thích tộc kiểu phân loại, hệ thống có trước là hệ thống Turaniên (x. Hệ thống Turaniên), còn HTML chỉ là sự đơn giản hoá về sau của hệ thống Turaniên.