Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
XPINÔZA B.

(Baruch Spinoza; 1632 - 77), nhà triết học duy vật, nhà vô thần (có màu sắc phiếm thần) Hà Lan. Xpinôza cho rằng chỉ có giới tự nhiên là tồn tại duy nhất, vĩnh cửu và vô tận. Xpinôza coi đó là thực thể hay là "Thượng đế". Xpinôza cũng thừa nhận có thế giới vô vàn các vật thể riêng biệt được gọi là các môđuxơ. Theo Xpinôza, các môđuxơ là biểu hiện của thực thể duy nhất. Thực thể có rất nhiều thuộc tính khác nhau, nhưng theo Xpinôza thì lí tính hữu hạn của con người chỉ nhận thức được hai thuộc tính của thực thể là quảng tính và tư duy. Vận động không phải là thuộc tính của thực thể. Con người là thể thống nhất của môđuxơ quảng tính (thể xác) và môđuxơ tư duy (linh hồn). Xpinôza quan niệm mọi vật đều có linh hồn. Xpinôza bổ sung cho triết học lịch sử bằng học thuyết về tự do không mâu thuẫn với tất yếu mà phù hợp với tất yếu; tự do là nhận thức ra tính tất yếu. Xpinôza là nhà duy vật, đồng thời còn là nhà vô thần. Ông phê phán tôn giáo, nêu ra vấn đề nguồn gốc, vai trò xã hội và bản chất của tôn giáo. Các tác phẩm chủ yếu: "Luận văn chính trị thần học" (1670), "Đạo đức học" (1675).

Xpinơza B.