Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
PLÔTINÔT

 (Plôtinos; Ph. Plotin; khoảng 204/205 - khoảng 269/270), nhà triết học duy tâm cổ đại Hi Lạp - La Mã, người sáng lập chủ nghĩa Platôn mới. Plôtinôt sinh ở Ai Cập, từ 242 sống ở La Mã.  Plôtinôt có 54 tác phẩm, do học trò của ông là Poocphuriôt (Porphurios) xuất bản. Triết học của Plôtinôt giải thích thế giới như một quá trình chuyển hoá của ba thực thể, tức là cái tồn tại thực sự và tồn tại độc lập. Bắt đầu là thực thể thống nhất, đây là nguyên lí tinh thần cao nhất, siêu nghiệm; khởi nguyên của thế giới. Cái thống nhất đầy tràn bản thân nó, chuyển hoá thành trí tuệ là tấm gương phản ánh nó, là thế giới của hiểu biết. Trí tuệ chuyển hoá thành linh hồn là “tiếng nói của trí tuệ”. Cuối cùng linh hồn lại trở về hoà hợp với cái thống nhất. Theo Plôtinôt, mục đích cuộc sống của con người là phải từ thế giới cảm tính đi tới sự hoà hợp với khởi nguyên thống  nhất. Mục đích đó đạt được bằng sự kiềm chế những ham mê xác thịt, cũng như bằng sự phát triển sức mạnh tinh thần, trong đó có sức mạnh nhận thức. Ở giai đoạn cao nhất, linh hồn sẽ hợp nhất với Chúa. Học thuyết của Plôtinôt mang nặng tính thần bí, song cũng bao hàm nhiều yếu tố biện chứng (tam thức biện chứng về ba thực thể, sự thống nhất của các mặt đối lập: thống nhất và đa dạng, chủ thể và khách thể, cái riêng và cái chung, vv. ) nên đã có vai trò to lớn trong sự phát triển của phép biện chứng cổ đại.



Plôtinôt