Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ĐO LƯỜNG

 quá trình nhận thức, xác định mối quan hệ của một đại lượng được đo với một đại lượng khác được coi là bất biến. Số nhận được do kết quả đo gọi là trị số đo của đại lượng được đo. Người ta phân biệt sự ĐL trực tiếp và sự ĐL gián tiếp theo tính chất của các thao tác thực hiện trong quá trình đo. Trong trường hợp gián tiếp thì đo không phải cái được đo trực tiếp mà là một cái khác trước đây có quan hệ với nó theo một tương quan nào đó. Sự ĐL gắn bó hữu cơ với sự quan sát và với thực nghiệm và cùng với chúng họp thành cơ sở kinh nghiệm của nhận thức khoa học. Đối lập với chủ nghĩa thực chứng coi sự ĐL là nguồn gốc của các quy luật vật lí và các đại lượng vật lí, chủ nghĩa thao tác quy nội dung các khái niệm vật lí vào các thao tác đo riêng biệt, chủ nghĩa duy vật biện chứng coi sự ĐL là nhân tố quan trọng nhất trong sự phản ánh các mối tương quan tồn tại một cách khách quan giữa các khách thể vật chất. Việc phân tích cơ chế ĐL có ý nghĩa nhận thức luận to lớn do chỗ các phương pháp nghiên cứu số lượng phổ biến rộng rãi trong khoa học hiện đại, bao gồm cả các lĩnh vực, cả những hiện tượng tự nhiên và những hiện tượng xã hội.