Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ĐIUÂY J.

(John Dewey; 1859 - 1952), nhà triết học, xã hội học và giáo dục học duy tâm Hoa Kì, theo chủ nghĩa thực dụng, phát triển chủ nghĩa đó và gọi tên nó là chủ nghĩa công cụ. Đối với Điuây, trí tuệ con người là một sản phẩm của sự phát triển sinh học, một "công cụ" phát triển như là cái cổ của một con hươu cao cổ và cho phép cơ thể thích ứng với thế giới thực tại. Vậy tính hữu hiệu và chức năng của tinh thần phải được thử nghiệm, đánh giá và thay đổi. Điuây đầu tiên tiếp xúc với tư tưởng Hêghen (G. W. F. Hegel), có tham vọng giải thích tư tưởng ấy theo một kiểu hiện đại hơn, phù hợp với người Mĩ. Sau chịu ảnh hưởng của nhà triết học thực dụng chủ nghĩa Mĩ Jêm (W. James), từ đó phát triển thành chủ nghĩa công cụ. Tư tưởng của Điuây được trình bày trong các tác phẩm "Tâm lí học" (1887), "Đại cương của một lí luận có tính chất phê phán về đạo đức học" (1891). Điuây đã phát triển lí luận về chủ nghĩa công cụ sang lĩnh vực giáo dục và lôgic học. Điuây phủ nhận thực tế khách quan, tính nhân quả, quyết định luận và truyền bá chủ nghĩa duy tâm chủ quan và ý chí luận. Điuây cũng là người phủ nhận cơ cấu giai cấp của xã hội, vai trò của đấu tranh giai cấp trong sự phát triển của xã hội.