Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
ĐỒNG NHẤT

phạm trù triết học biểu hiện sự ngang nhau, tính như nhau của đối tượng, của hiện tượng với chính mình hay sự ngang nhau của một vài đối tượng. Mỗi sự vật hay khái niệm phải là một với bản thân nó, nguyên là nó, không phải là sự vật khác hay khái niệm khác. Nguyên tắc của tính ĐN thể hiện trong công thức A = A hoặc A và B là ĐN nếu như và chỉ nếu như tất cả các đặc tính và các quan hệ tiêu biểu cho A, cũng là tiêu biểu cho B và ngược lại [quy luật của Laibnit   (G. W. Leibniz)]. Song vì hiện thực vật chất không ngừng biến đổi, cho nên không có những đối tượng tuyệt đối ĐN với chính mình ngay cả ở trong những đặc tính cơ bản, chủ yếu của chúng. Tính ĐN không phải là trừu tượng, mà là cụ thể, tức là vẫn chứa đựng những sự khác biệt bên trong, những mâu thuẫn không ngừng tự thủ tiêu và tái sinh trong quá trình phát triển. Chẳng hạn, ở thực vật hay động vật, từng giây, từng phút, mỗi tế bào ĐN với nó, mà cũng khác với bản thân nó (hấp thụ, bài tiết, phát sinh, tiêu vong). Trong tự nhiên, tính ĐN cụ thể chỉ là tạm thời, tương đối ở một thời điểm nhất định. Trong một khoảng thời gian nhất định, mỗi sự vật là một sự vật nhất định (A = A) nhưng do những mâu thuẫn nội tại của nó, quan hệ của nó với các sự vật khác (thường mâu thuẫn nhau) nên nó cũng biến đổi, không phải hoàn toàn là nó (A không là A). Vì vậy, mọi tính ĐN của các sự vật đều là tạm thời, nhất thời, và tương đối, còn sự phát triển, sự thay đổi của chúng là tuyệt đối. Tuy nhiên, trong các khoa học chính xác, tính ĐN trừu tượng, tức là tách rời khỏi sự phát triển của sự vật, theo quy luật Laibnit, vẫn được sử dụng, vẫn là một nguyên tắc lôgic học thiết yếu để tư duy cho đúng, bởi vì, trong quá trình nhận thức, người ta có thể cần phải trừu tượng hoá và đơn giản hoá hiện thực.