Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA VỊ LỢI

 học thuyết đạo đức học phản ánh tâm trạng một số tầng lớp của giai cấp tư sản thế kỉ 19, coi lợi ích của hành vi là tiêu chuẩn để đánh giá hành vi về mặt đạo đức. Bentham (J. Bentham), người sáng lập, cho rằng bản tính của con người là muốn sướng, không muốn khổ; mỗi người lo cho mình thì kết cục là mọi người đều hướng lợi, thế là đạt đến chỗ "có hạnh phúc lớn nhất cho số người đông nhất". Nhà triết học, sử học và kinh tế học Xcôtlen Min (J. S. Mill) về sau có bổ sung: hạnh phúc cá nhân đòi hỏi sự đoàn kết và điều hoà lợi ích của tất cả mọi người. Song CNVL vẫn bộc lộ là chủ nghĩa vị kỉ, đầu óc tính toán đơn giản về lợi - thiệt, được - mất của giai cấp tư sản. Nó không có cơ sở khoa học: đi tìm nguồn gốc của tính đạo đức không phải trong phát triển của xã hội, mà trong "bản tính" con người, hiểu một cách trừu tượng, phi lịch sử không thấy tính đối kháng của xã hội tư bản chủ nghĩa, trong đó hạnh phúc của người này được xây dựng trên sự bất hạnh của những người khác.