Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỨNG MINH

một kiểu lập luận. Đó là quá trình tư duy sử dụng nhiều lí lẽ khác nhau, gọi là luận cứ, để bảo vệ sự đúng đắn của một hoặc nhiều tư tưởng khác nhau, gọi là luận đề.

Hình thức lôgic của phép CM có dạng đặc thù sau đây: C1, C2, C3,..., Cn.../- Đ1, Đ2, Đ3,..., Đn,... trong đó, Ci (i = 1, 2, 3,... n,...) là các luận cứ; Đi (i = 1, 2, 3,..., n,...) là các luận đề coi như kết luận lôgic từ các luận cứ, /- là kí hiệu hành động rút ra kết luận nhờ quá trình luận chứng lôgic.

Phép CM đúng đắn phải tuân theo các quy tắc lôgic sau: 1) Luận đề và nhất là luận cứ phải được phát biểu rõ ràng, minh bạch, không có mâu thuẫn lôgic hình thức. 2) Không được phép đánh tráo luận đề trong quá trình luận chứng. 3) Các luận cứ không được gây mâu thuẫn lôgic hình thức với nhau, không mâu thuẫn lôgic hình thức với những tri thức chân thực đã biết. 4) Luận cứ phải có lí do đầy đủ. 5) Luận cứ không là hệ quả của luận đề, vì nếu là hệ quả thì sẽ vi phạm quy tắc lôgic trong CM. 6) Quá trình luận chứng phải tuân theo các quy luật và quy tắc lôgic. 7) Phép CM phải vừa đủ, nếu quá mức thì sẽ mắc lỗi là CM điều không có trong nội dung của luận đề.

Phủ bác (phản bác, bác bỏ) là thao tác lôgic ngược lại với CM, nghĩa là nhằm bài xích sự giả tạo của luận đề.