Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA THỰC TẠI MỚI

 một trào lưu triết học ở Anh, Mĩ thế kỉ 20. Các tư tưởng cơ bản của trường phái này do Murơ (A. W. Moore), Raxơn (B. Russel) đưa ra, thành một học thuyết đặc thù, được phát triển ở Mĩ [Pery (R. B. Perry), Mônteghiu (W. P. Montague), Xpônđinh (E. G. Spalding), Mavin (W. T. Marvin), Pitkin (W. B. Pitkin), vv.]. CNTTM nêu ra nguyên lí: các "dữ kiện" trực tiếp của vật thể được nhận thức trong ý thức đưa tới sự hoà tan của thế giới bên ngoài vào tư duy. Trong CNTTM còn có khuynh hướng vũ trụ học; cơ sở vũ trụ học của CNTTM là lí luận tiến hoá đột biến. CNTTM có màu sắc duy tâm. Murơ, khi phê phán chủ nghĩa duy tâm chủ quan, đã đưa ra lẽ phải thông thường để đối lập lại nó. Murơ cho rằng lẽ phải thông thường bắt chúng ta phải thừa nhận tính khách quan của thế giới bên ngoài, nhưng đồng thời lẽ phải thông thường cũng chấp nhận cả khả năng thế giới về bản chất là có tính tinh thần, khả năng tồn tại của lí tính thần thánh, các hành vi của lí tính này và cả cuộc sống bên kia thế giới. Raxơn quan niệm cái mà con người cảm biết là sự kiện, nhưng không nên coi sự kiện là có tính vật chất hay tâm lí, mà có tính chất trung tính; cái được kinh nghiệm khẳng định thì không nên xếp vào lĩnh vực vật lí thuần tuý mà phải xếp vào lĩnh vực vật lí cộng với phần tương ứng của tâm lí học, vì tâm lí học là bộ phận cấu thành cơ bản của mọi khoa học kinh nghiệm. Các nhà thực tại mới có những đóng góp lớn vào sự phát triển toán học hiện đại, hoàn thành ngôn ngữ kí hiệu lôgic và có nhiều đóng góp phát triển phương pháp phân tích lôgic, vv. Một số đại biểu như Raxơn, còn có những cống hiến lớn cho sự nghiệp hoà bình, tiến bộ của nhân dân thế giới.