Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CANVANH J.

(Jean Calvin; 1509 - 64), nhà hoạt động cải cách tôn giáo (x. Cải cách tôn giáo) và nhà văn Pháp. Có kiến thức rộng, chịu ảnh hưởng của Luthơ (M. Luther), hiểu biết nhiều ngành khoa học, văn, luật, triết, thần học, ngôn ngữ (Do Thái, Hi Lạp). Năm 1536, đến Giơnevơ (Genève; Thuỵ Sĩ), thành lập một chính phủ thần quyền, nghiên cứu cải cách tôn giáo. Có thể coi Canvanh là người sáng lập Tân giáo (đạo Tin Lành) và là người chống Cựu giáo (Công giáo) quyết liệt. Giáo phái Canvanh thể hiện những yêu cầu của bộ phận cấp tiến nhất trong giai cấp tư sản đương thời. Học thuyết Canvanh biện hộ cho óc kinh doanh của giai cấp tư sản trong thời kì tích luỹ ban đầu; cho rằng tiết kiệm và điều độ là những phẩm chất tốt đẹp nhất, việc làm giàu là chính đáng, tuyên truyền "chủ nghĩa khổ hạnh" trần gian về cải cách tôn giáo; đơn giản hoá các lễ thức trong nhà thờ, cải tổ giáo hội theo phương thức dân chủ (các chức sắc trong giáo hội được bầu từ dưới lên). Học thuyết đó trở thành hệ tư tưởng của những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên ở Hà Lan thế kỉ 16, ở Anh thế kỉ 17. Tác phẩm chính: "Thiết chế đạo Kitô" (1536).