Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
BẢN THỂ LUẬN

khoa học về tồn tại. Thuật ngữ này xuất hiện đầu thế kỉ 17, được nhà triết học Đức Gôclêniut (R. Goclénius) sử dụng lần đầu tiên năm 1613, còn gọi là "siêu hình học tổng quát" đối lập với "siêu hình học đặc biệt" (siêu hình học nghiên cứu một số vấn đề như Chúa, con người, vv.). Đối tượng của siêu hình học tổng quát là những quy định chung cho mọi tồn tại, những khái niệm chung như thực thể, tồn tại, bản chất, vv. Nhưng với tính cách là khoa học về tồn tại thì ngay từ thời cổ đại, Arixtôt (Aristote) cũng đã nghiên cứu trong cái mà ông gọi là "triết học đầu tiên", bộ môn triết học cao nhất. Trong các hệ thống triết học siêu hình, BTL là học thuyết về cơ cấu siêu cảm giác, phi vật chất của tất cả những gì đang tồn tại, được trình bày đối lập với nhận thức luận. Triết học biện chứng đã khắc phục sự đối lập ấy. Ở Hêghen (F. Hegel), sự thống nhất giữa BTL và nhận thức luận là hiển nhiên, vì theo ông, tư duy đồng nhất với tồn tại. Chủ nghĩa duy vật biện chứng cũng khẳng định sự thống nhất giữa BTL và nhận thức luận nhưng trên cơ sở cho rằng tư duy là sự phản ánh của tồn tại, biện chứng của khái niệm là sự phản ánh biện chứng của thế giới khách quan, "phép biện chứng chính là lí luận nhận thức... của chủ nghĩa Mac" (Lênin); vì vậy, các phạm trù của phép biện chứng duy vật vừa có nội dung BTL, vừa có chức năng phương pháp luận.