Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
RUXÔ J. J.

(Jean - Jacques Rousseau; 1712 - 78), nhà triết học, nhà văn, nhà sân khấu; một trong những ngọn cờ tư tưởng của thế kỉ Ánh sáng Pháp. Vì theo đạo Tin Lành nên tổ tiên của Ruxô phải rời quê, một vùng gần Pari, sang cư trú ở Giơnevơ từ 1549. Mẹ mất sớm, sống với cha là thợ đồng hồ. Thuở nhỏ, không được học hành chu đáo. Năm 1728, bỏ Giơnevơ ra đi tìm cuộc sống tự do, lang thang nhiều nơi, kiếm sống bằng nhiều nghề.

 



Ruxô J. J.

Là một người theo thuyết tự nhiên thầnnhị nguyên luận, ông đề cao tình yêu đối với thiên nhiên và có một quan niệm bi đát về xã hội, cho rằng xã hội văn minh làm hư hỏng con người. Trong các tác phẩm “Luận về nguồn gốc và cơ sở của sự không bình đẳng giữa người và người” (1755), “Thư gửi cho Đalambe về sân khấu”(1758), Ruxô đã tố cáo sự bất bình đẳng giữa người với người, cho rằng ở “trạng thái tự nhiên” thì không tồn tại hiện tượng đó. Tác phẩm “Khế ước xã hội” (1762) đã làm cho Ruxô có vai trò quan trọng trong triết học chính trị. Ruxô đã đi xa hơn Môngtexkiơ S. L. (Ch. L. Montesquieu) và Vônte (Voltaire) trong việc bảo vệ tự do và bình đẳng trên cơ sở hoà giải quyền tự do cá nhân với những yêu cầu của đời sống xã hội. Theo ông, cần thiết lập một trật tự xã hội “tự nhiên”. Đây là một học thuyết về nhà nước mà nền tảng là sự hiệp thương giữa mọi người, nhân dân có quyền nắm chính quyền, lật đổ chúa phong kiến. “Khế ước xã hội” của Ruxô đã gợi ý cho việc soạn thảo “Tuyên ngôn về nhân quyền” - tác phẩm thể hiện quan điểm chính trị của cuộc cách mạng tư sản, có ảnh hưởng đến các nhà triết học lớn của Đức như Kantơ I. (I. Kant) và Fichtơ I. G. (J. G. Fichte). Năm 1742, Ruxô đệ trình lên Viện Hàn lâm Khoa học Pháp “Dự án cải cách phương pháp kí âm” nhưng không được chấp nhận. Năm 1750, cho in “Luận về khoa học và nghệ thuật”, trong đó phủ nhận vai trò của khoa học và nghệ thuật. Tiểu thuyết “Juyli hay là nàng Êlôidơ mới” (1761), “Êmin, hay nền về giáo dục” (1762); tự truyện “Thú tội” (1782 - 89), “Những mơ mộng của một người dạo chơi cô độc” (1772 - 78) bộc lộ rõ tư tưởng của Ruxô về quan hệ con người trong xã hội, tạo cơ sở cho sự hình thành tính tâm lí trong văn học Châu Âu. Ruxô là đại biểu xuất sắc của chủ nghĩa linh cảm trong lí luận văn học và sân khấu, là người có ảnh hưởng lớn đến toàn bộ nền văn học Châu Âu.

Ruxô còn là tác giả của nhiều vở hài kịch, nhạc kịch, kịch một màn như “Thầy bói nông thôn” (1752). Ruxô phủ nhận tác dụng tích cực của sân khấu đối với khán giả.