Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
QUẢ DỤC

một phương châm chính tâm và tu thân do Mạnh Tử  (Mengzi) nêu ra mà các nhà Nho thường nhắc lại. Mạnh Tử thường đi sâu vào cái tâm và nêu ra những cái tâm “trắc ẩn” (thương xót), “tu ô” (hổ thẹn), “từ nhượng” (nhún nhường) và “thị phi” (phải trái);  đó là đầu mối của bốn đức cơ bản nhất gọi là “nhân”, “nghĩa”, “lễ” và “trí”. Mặt khác, Mạnh Tử cũng đã nêu lên một yếu tố cần hạn chế và ngăn chặn trong việc “chính tâm” và “dưỡng tâm”. Yếu tố ấy là cái “dục”, tức là lòng ham muốn. Đương nhiên, người ta vẫn thường có những điều ham muốn tốt đẹp, quý báu. Như Khổng Tử nói: “Người nhân muốn mình thành đạt thì cũng mong cho người khác thành đạt”. Ở đây, cái “dục” mà Mạnh Tử nói đến, theo phương châm này, là cái ham muốn thấp hèn, nhằm thoả mãn những thèm khát xấu xa, xô đẩy con người đi đến những hành động nhục nhã, độc ác. “Quả” là ít, là giảm bớt; trong thực tế, QD là trừ bỏ những ham muốn xấu để chỉ còn lại những ham muốn chính đáng, lành mạnh.