Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
MAKIAVELI N.

(Niccolò Machiavelli; 1469 - 1527), nhà hoạt động chính trị, nhà văn, nhà tư tưởng, nhà sử học Italia. Xuất thân trong một gia đình quý tộc. Những năm 1498 - 1512, Makiaveli giữ chức đổng lí của quan chưởng ấn thứ hai trong Hội đồng Công quốc Florăngxơ (Florence) và đã hoàn thành nhiều sứ mệnh ngoại giao. Khi nền Cộng hoà của Florăngxơ bị sụp đổ (1512), bị quản thúc một thời gian, rồi bị gạt khỏi chính trường. Viết nhiều tác phẩm quan trọng nhằm trình bày tư tưởng, quan điểm của mình, từ đó hình thành chủ nghĩa Makiaveli. Makiaveli chủ trương thuyết vô đạo đức về chính trị. Theo Makiaveli, để đạt được mục đích thì người làm chính trị không từ bỏ bất cứ một thủ đoạn nào, thậm chí cả việc chà đạp lên mọi thứ luân lí, danh dự; mục đích biện minh cho thủ đoạn; trong đấu tranh chính trị không có chỗ cho đạo đức; làm chính trị là phải dùng thủ đoạn. Tư tưởng đạo đức của Makiaveli dựa trên chủ nghĩa cá nhân cực đoan và ích kỉ, bộc lộ rõ bản chất của giai cấp bóc lột, song lại đáp ứng nhu cầu của giai cấp tư sản Italia lúc bấy giờ là xây dựng một quốc gia Italia thống nhất, có chính quyền mạnh đủ sức chống lại thần quyền của Giáo hội. Makiaveli là một trong những người đầu tiên xem xét vấn đề nhà nước bằng cặp mắt của con người từ trí tuệ và kinh nghiệm chứ không phải từ thần học, đề ra những đạo luật của nhà nước. Tư tưởng vô đạo đức về chính trị sau này đã được phát triển tới hình thức cực đoan của nó là chủ nghĩa phát xít. Những tác phẩm chính: "Quốc vương" (1513), "Bàn về nghệ thuật chiến tranh" (1519 - 20), "Bình luận về tập đầu trong bộ lịch sử mười tập của Titut - Liviut" (1513 - 20), "Manđragôla" (1520).