Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
GRAMXI A.

(Antonio Gramsci; 1891 - 1937), nhà văn, nhà chính trị Italia. Xuất thân từ một gia đình tiểu tư sản ở Xacđênha (Sardegna). Học triết, sử, ngôn ngữ ở Đại học Tổng hợp Tôrinô (Torino). Vào Đảng Xã hội (1914), lãnh tụ cánh tả, nhiệt liệt hoan nghênh Cách mạng tháng Mười 1917. Năm 1919, là một trong những người sáng lập báo "Oocđinê nuôvô" (L' ordine nuovo), "Trật tự mới" , tham gia thành lập Đảng Cộng sản Italia (1921) và được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ông kiên trì đấu tranh chống lại chính sách bè phái của tổng bí thư Boocđiga (A. Bordiga). Những năm 1922 - 23, sang Liên Xô đảm nhận một số công tác thuộc Quốc tế Cộng sản. Năm 1924, về nước, được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và sau đó làm tổng bí thư. Tháng 11.1926, bị cảnh sát phát xít bắt giam, kết án tù 20 năm. Trong tù, ông soạn thảo nhiều tài liệu, viết 33 tập nghiên cứu lịch sử, triết học, chính trị học và văn hoá. Sau 11 năm bị giam cầm, do tình trạng sức khoẻ yếu, Gramxi được ra tù và mất tại Bệnh viện Rôma. Đối với sự nghiệp cách mạng, ông là người có đầu óc thực tiễn. Ông không tán thành hình thức ngày càng chuyên quyền và cá nhân hoá quyền lực trong bộ máy chính quyền của Liên Xô, ông rất coi trọng quyền lãnh đạo của giai cấp vô sản về mặt hệ tư tưởngvăn hoá. Ở phương Tây, tổ chức đoàn thể dân sự rất mạnh, không thể làm như ở nước Nga năm 1917, vì phá bỏ tổ chức đoàn thể chính trị vẫn chưa đủ để chiến thắng tổ chức đoàn thể dân sự. Giai cấp vô sản phải nắm lấy tổ chức đoàn thể này mới giành được thắng lợi. Tác phẩm của Gramxi bao gồm nhiều lĩnh vực: đấu tranh cách mạng, nghiên cứu lịch sử, triết học, chính trị và văn hoá, lần lượt được xuất bản sau này vào những năm từ 1947 - 75, có ảnh hưởng lớn đối với các nhà triết học, sử học macxit của Italia, cũng như đối với phong trào công nhân cộng sản và quốc tế. Tiêu biểu là "Bút kí trong tù" (1947).