Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
LƯƠNG KHẢI SIÊU

(Liang Qi Shao; tự: Trác Như; hiệu: Nhiệm Công, Ẩm Băng Thất chủ nhân; 1873 - 1929), nhà hoạt động chính trị, nhà tư tưởng cận đại Trung Quốc, học giả nổi tiếng nghiên cứu nhiều lĩnh vực: văn học, triết học, sử học, Phật học, vv. Sinh ở Quảng Đông trong một gia đình địa chủ nhỏ. Cùng với thầy là Khang Hữu Vi đề xướng biến pháp duy tân. Kiên quyết chống chế độ chuyên chế, chủ trương xoá bỏ thi cử phong kiến, lập hệ thống giáo dục theo các nước phương Tây, phát triển kinh tế tư bản dân tộc, tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu mới, cải cách chế độ quan lại và thi hành địa phương tự trị.

Từng giới thiệu các học thuyết chính trị, xã hội và kinh tế của giai cấp tư sản phương Tây. Lương Khải Siêu là người theo thuyết tiến hoá của Đacuyn S. R. (C. R. Darwin) cho rằng mọi sự vật đều biến đổi, ông còn đem thuyết đó vận dụng vào lịch sử. Có ảnh hưởng lớn đối với đương thời. Phản đối chủ nghĩa Mác truyền bá vào Trung Quốc. Chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo, ông cho rằng "cảnh do tâm tạo", "hết thảy cảnh vật đều là hư ảo, chỉ có cảnh do tâm tạo là chân thực". Về nhận thức luận, đề cao quan điểm của nhà Phật, cho "tuệ quan sinh ra chân lí". Trước và sau biến pháp Mậu Tuất 1898 ở Nhật, nhấn mạnh tư tưởng "biến", nhưng đó là biến một cách tiệm tiến, dần dần. Về quan điểm lịch sử, ông cho rằng anh hùng, hào kiệt quyết định sự phát triển của lịch sử. Tác phẩm "Khái luận về học thuật thời đại nhà Thanh", "Lịch sử tư tưởng chính trị thời Tiên Tần", "Lịch sử học thuật ba trăm năm gần đây của Trung Quốc". Viết nhiều bài, được tập hợp trong cuốn "Ẩm Băng Thất văn tập".