Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
JÊM U.

(William James; 1842 -1910), nhà tâm lí học, triết học Hoa Kì. Cùng với Piêcxơ (C. S. Pierce) và Điuây J. (J. Dewey) sáng lập chủ nghĩa thực dụng. Dạy tại Trường Đại học Havơt (Harvard), lúc đầu là giảng viên sinh lí học, sau đó là giáo sư triết học. Theo Jêm, chủ nghĩa thực dụng là một phương pháp "nhằm giải thích mỗi quan niệm theo những hậu quả thực tiễn của nó". Jêm đánh giá triết học của ông là "chủ nghĩa kinh nghiệm triệt để", coi trọng kinh nghiệm hiểu theo nghĩa rộng nhất, từ kinh nghiệm cảm tính, cảm xúc, đến kinh nghiệm tôn giáo. Jêm quan niệm: "Chân lí là những ý niệm mà chúng ta có thể lĩnh hội, biện giải, xác nhận và kiểm tra". Quan điểm này thực chất là phủ nhận chân lí khách quan, cho chân lí không phản ánh hiện thực khách quan, mà là cái gì"có ích", tiện lợi, phù hợp với "mục đích thiết thực". Chủ nghĩa thực dụng của Jêm là một loại chủ nghĩa duy tâm chủ quan, phù hợp với quyền lợi của giai cấp tư sản thời kì hiện đại. Những tác phẩm chính: "Những nguyên lí của tâm lí học" (1891), "Chủ nghĩa thực dụng" (1907).