Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
GIAI CẤP

những tập đoàn người đông đảo, giống nhau về địa vị trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, về quan hệ của họ với tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong tổ chức lao động xã hội, do đó có sự khác nhau về phương thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội mà họ được hưởng. GC xuất hiện dựa trên cơ sở phát triển của phân công lao động xã hội và sự ra đời của chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất. Nó tồn tại gắn liền với những phương thức sản xuất nhất định trong lịch sử. Do các GC có địa vị khác nhau trong một chế độ kinh tế - xã hội nhất định, nên đã dẫn đến GC này có thể bóc lột thành quả lao động của GC khác. Quá trình phát triển lịch sử xã hội loài người từ trước đến nay đã cho thấy rằng trong xã hội đã từng có GC chủ nô và GC nô lệ dưới chế độ chiếm hữu nô lệ, GC địa chủ và Giai cấp nông dân trong chế độ phong kiến, Giai cấp tư sản và GC vô sản trong xã hội tư bản. Trong các xã hội đó, ngoài hai GC cơ bản, còn có những GC không cơ bản, những GC này hoặc gắn liền với sự duy trì những tàn dư của phương thức sản xuất cũ (nông dân trong xã hội tư bản), hoặc gắn liền với sự ra đời của phương thức sản xuất mới (GC tư sản ra đời trong lòng chế độ phong kiến). GC chỉ tồn tại trong những giai đoạn lịch sử nhất định của sự phát triển xã hội.

Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, giai đoạn đầu của chủ nghĩa cộng sản, GC vẫn còn tồn tại do vẫn còn sự khác nhau giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông dân, giữa lao động trí óc và lao động chân tay, giữa thành thị và nông thôn. Song, ở đây không còn GC đối kháng nữa vì xã hội phát triển chủ yếu dựa trên chế độ công hữu xã hội chủ nghĩa về tư liệu sản xuất. Sự khác nhau giữa các GC sẽ mất dần đi khi chế độ sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất được xoá bỏ; khi lực lượng sản xuất phát triển đến mức độ rất cao trong chủ nghĩa cộng sản thì mọi sự khác nhau về GC sẽ hoàn toàn biến mất, xã hội không còn GC.