Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
XÊNÔPHANÊT

(Xenophanês; khoảng 570 - 475 tCn.), nhà triết học, nhà thơ Hi Lạp cổ đại. Người khởi xướng ra trường phái Êlêa và là thầy dạy của Pacmêniđêt (Parmenidês). Xênôphanêt trình bày các quan điểm triết học của mình trong nhiều tác phẩm thi ca khác nhau. Là người đầu tiên cho rằng thần linh là do con người tưởng tượng ra, rằng nếu động vật biết tưởng tượng và suy nghĩ như người thì chúng cũng hình dung thần linh theo giống loài của chúng. Đối lập với quan điểm của trường phái Milê và của Hêraclit (Héraclite) về tính nhiều vẻ và biến đổi của bản nguyên thế giới, Xênôphanêt cho rằng tồn tại (thế giới) là duy nhất và bất biến. Trên thực tế, Xênôphanêt đã đặt ra vấn đề về mối quan hệ biện chứng giữa các phạm trù cái đơn nhất và cái đa dạng, cái đồng nhất và cái khác biệt. Xênôphanêt cũng chỉ ra tính hạn chế, không đầy đủ của cảm giác, cho rằng đó chỉ là "ý kiến" chủ quan. Như vậy, Xênôphanêt đặt ra vấn đề về khả năng và giới hạn của nhận thức, lần đầu tiên đối lập tri thức và "ý kiến", nhận thức triết học và bức tranh vật lí về thế giới.

Xênôphanêt