Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
TIÊN ĐOÁN KHOA HỌC

dự đoán sự xuất hiện, sự phát triển (xu hướng, kết quả) của các sự vật, hiện tượng, quá trình tự nhiên và xã hội chưa biết, hoặc có khả năng xảy ra (những hiện tượng hiện nay chưa xuất hiện). Cơ sở của TĐKH là dựa vào kinh nghiệm, vào lôgic phát triển, vào tổng hợp và khái quát hoá những dữ kiện lí luận và thực nghiệm, và việc tính đến quy luật phát triển khách quan. Có thể phân biệt hai loại tiên đoán: 1) Tiên đoán tìm kiếm: đối với những hiện tượng chưa biết, không ghi nhận được trong kinh nghiệm, nhưng đang tồn tại, để biết được kết quả thông qua những thí nghiệm, thực nghiệm, quan sát trong những điều kiện giả định... để phát hiện ra (vd. tiên đoán về phản hạt, các nguyên tố hoá học...); 2) Tiên đoán điều kiện: đối với những hiện tượng hiện tại chưa có, chúng chỉ xuất hiện khi có những điều kiện nhất định (vd. tiên đoán về chủ nghĩa cộng sản...). TĐKH nào cũng mang những yếu tố giả định, có tính xác suất. Thực tiễn là tiêu chuẩn của TĐKH.