Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA DUY TÂM

hệ thống và quan điểm triết học giải quyết vấn đề cơ bản của triết học theo hướng đối lập với chủ nghĩa duy vật, coi tư tưởng quyết định tồn tại, tinh thần quyết định vật chất. CNDT có hai khuynh hướng: duy tâm khách quan và duy tâm chủ quan. Triết học duy vật biện chứng đã chỉ rõ tính chất vô căn cứ của CNDT. Nhưng khác với chủ nghĩa duy vật siêu hình và chủ nghĩa duy vật tầm thường (coi CNDT chỉ là điều phi lí và nhảm nhí), triết học duy vật biện chứng chỉ ra rằng sự phát triển của tư duy lí luận dẫn tới một tình hình là quá trình khái quát hoá các sự vật và hiện tượng khiến cho tri thức có thể thoát li hiện thực, làm cho khái niệm cũng có thể biến thành một cái gì đó tuyệt đối tách khỏi vật chất và được thần bí hoá. CNDT thường tuyệt đối hoá những khó khăn không tránh khỏi trong sự phát triển của nhận thức con người, do đó kìm hãm tiến bộ khoa học. Mặc dù vậy, một số nhà triết học duy tâm đã có những đóng góp lớn vào việc đặt ra một số vấn đề nhận thức luận mới và khảo sát những hình thức của quá trình nhận thức. Nhiều nhà triết học duy tâm có những đóng góp lớn vào việc phát triển tư tưởng biện chứng như Laibnit (G. W. Leibniz), Kantơ (I. Kant), Hêghen (G. W. F. Hegel), vv. CNDT thường trực tiếp hay gián tiếp gắn liền với tôn giáo. Xt. Chủ nghĩa duy vật.