Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA CHIẾT TRUNG

hệ thống quan điểm máy móc pha trộn những yếu tố thuộc những quan điểm triết học, lí luận chính trị khác nhau, đối lập nhau. Trong lịch sử triết học đã từng có một trường phái triết học đề xướng CNCT do Cudanh (V. Cousin) lập ra ở thế kỉ 19. Trường phái đó cho rằng tất cả mọi hệ thống triết học đều dẫn đến bốn hình thức cơ bản là chủ nghĩa duy tâm, chủ nghĩa duy cảm, chủ nghĩa hoài nghi và chủ nghĩa thần bí. Cũng theo trường phái đó thì hệ thống cao nhất là CNCT nhằm rút ra những khía cạnh tích cực của mỗi một hình thức nói trên. Nhiều nhà triết học đã phê phán trường phái chiết trung của Cudanh, cho rằng trường phái đó đã trộn thóc tốt với cỏ lừng mà không có một tiêu chuẩn nào cả. Ngày nay, danh từ CNCT được dùng để nói về một sắc thái mang tính chất cơ hội chủ nghĩa. Lênin đã phê phán kịch liệt CNCT vì tính chất mơ hồ, hỗn tạp và trừu tượng của nó trong nhiều tác phẩm, đặc biệt trong cuốn "Cách mạng vô sản và tên phản bội Kauxky" của mình.