Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA CÁ NHÂN

quan niệm mỗi cá nhân có quyền tuyệt đối, tự do và độc lập đối với xã hội. Nhiều trào lưu tư tưởng, luận thuyết cho rằng CNCN nằm trong bản tính bất biến của con người. Trên thực tế, xã hội nguyên thuỷ chưa biết đến CNCN, vì mỗi người lúc ấy là một thành viên tồn tại không tách rời tập thể. CNCN hình thành cùng với sự xuất hiện của chế độ tư hữu và sự phân chia xã hội thành giai cấp. Trong thời kì hình thành những quan hệ tư sản, chủ nghĩa nhân văn với đòi hỏi mạnh mẽ về giải phóng cá nhân đã đóng vai trò tích cực trong cuộc đấu tranh để giải phóng cá nhân khỏi xiềng xích của chế độ phong kiến và của giáo hội Thiên Chúa. Nhưng khi giai cấp tư sản trở thành giai cấp thống trị thì xã hội tư sản ngày càng bộc lộ mặt xấu là chỉ bảo vệ lợi ích của giai cấp tư sản, còn cá nhân người lao động thì không có điều kiện phát triển. CNCN là cơ sở thế giới quan của chủ nghĩa vị kỉ, thường theo đuổi những mục đích vụ lợi, hưởng lạc và nuôi dưỡng tính hám lợi, tính hiếu danh. Nếu đi tới chỗ cực đoan thì CNCN biến con người thành bất nhân. Chủ nghĩa xã hội tạo ra các tiền đề cho việc khắc phục những mặt xấu của CNCN, đồng thời bảo vệ lợi ích chính đáng của cá nhân, tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện của nhân cách con người, sự kết hợp hài hoà giữa lợi ích chính đáng của cá nhân và lợi ích của tập thể.