Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA KHỔ HẠNH

nguyên tắc đạo đức đòi hỏi kiềm chế dục vọng, từ bỏ các lạc thú vật chất, tự nguyện chịu đựng gian khổ, coi đó là con đường để đạt tới đạo đức hoàn thiện. Vốn có trong thực tiễn một số trường phái triết học (vd. phái Khuyển nho; chủ nghĩa khắc kỉ Xtoa) và nhất là trong các tôn giáo (coi thân xác vật chất là nguồn gốc của điều ác, phải trừ diệt những ham muốn vật chất để làm trong sạch và cứu vớt linh hồn). Trong xã hội có giai cấp, CNKH bào chữa cho điều kiện sống khổ cực của quần chúng bị bóc lột, đánh lạc hướng đấu tranh của quần chúng. Các nhà tư tưởng của giai cấp tư sản đang lên chống lại CNKH tôn giáo, cho rằng con người có quyền được hưởng lạc thú trong cuộc sống trần gian. Nhưng xã hội tư sản không bảo đảm được quyền ấy cho đa số quần chúng. Chủ nghĩa Mac coi CNKH là một thứ cực đoan phi lí và chủ trương "tất cả vì con người, vì hạnh phúc con người". Nhưng cũng lên án một thứ cực đoan khác: chạy theo khoái lạc, xa hoa, lãng phí.  Xt. Chủ nghĩa khoái lạc.