Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CHỦ NGHĨA KHÁCH QUAN

nhận thức thế giới xuất phát từ việc đi thẳng vào các đối tượng, các hiện tượng, các quá trình tự nhiên và xã hội để tìm ra chân lí. CNKQ có mặt hợp lí là chống lại mọi nhận định xuất phát từ định kiến, thành kiến, từ những ý nghĩ và tình cảm có sẵn, tức là xuất phát từ chủ quan. Khuyết điểm của CNKQ là không nhìn thấy mối quan hệ biện chứng giữa chủ quan và khách quan, giữa chủ thể và khách thể. Phép biện chứng đòi hỏi phải phân tích các khách thể gắn liền với chủ thể, và chỉ có thể hiểu được chủ thể trong mối quan hệ với khách thể. Mối quan hệ này mang tính xã hội. Chỉ có thể hiểu được các đối tượng khách quan khi chủ thể nhận thức thể hiện xu hướng tiến bộ của xã hội, và nhận thức đối tượng như một đối tượng xã hội của con người. Như Mac đã nhận xét, phải nghiên cứu khách thể "với tính cách là hoạt động cụ thể của con người" đồng thời phải coi "sự hoạt động của con người như là sự hoạt động khách quan" ("Luận cương về Foiơbăc"). Phép biện chứng khắc phục tính chất phiến diện của cả CNKQ lẫn chủ nghĩa chủ quan để xây dựng phương pháp đúng đắn cho phép tiếp cận chân lí.