Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
CÁI CHUNG VÀ CÁI RIÊNG

một cặp phạm trù triết học. Phạm trù "cái chung" được dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính chung không chỉ có ở một số kết cấu vật chất nhất định, mà còn được lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng hay quá trình riêng lẻ khác. Phạm trù "cái riêng" dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng, một quá trình riêng lẻ nhất định. Trong lịch sử triết học, đã từng có hai quan điểm đối lập nhau về sự tồn tại của CCVCR. Thuyết thực tại chỉ thừa nhận cái chung tồn tại độc lập, vĩnh viễn không phụ thuộc vào cái riêng, đẻ ra cái riêng. Đại biểu cho quan niệm này là Platôn (Platôn). Thuyết duy danh chỉ thừa nhận cái riêng mới tồn tại thực sự, còn cái chung chỉ là những tên gọi do lí trí tự đặt ra, chứ hoàn toàn không phản ánh một cái gì có trong hiện thực. Chủ nghĩa duy vật biện chứng cho rằng, CCVCR đều tồn tại và liên hệ biện chứng với nhau, biểu hiện ở chỗ: 1) Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng; 2) Cái riêng chỉ tồn tại trong mối liên hệ dẫn tới cái chung, nghĩa là cái riêng tồn tại độc lập nhưng không phải là hoàn toàn tách biệt, cô lập với những cái riêng khác; 3) Cái chung là một bộ phận của cái riêng, còn cái riêng không gộp hết vào cái chung. Để tránh phạm sai lầm, cần nắm vững và vận dụng đúng đắn mối quan hệ biện chứng giữa CCVCR trong hoạt động thực tiễn.