Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
PÔPPƠ K. R.

 (Karl Raymund Popper; 1902 - 94), nhà triết học, xã hội học, lôgic học Áo. Sinh tại Viên (Áo), từ 1945 chuyển sang sống và làm việc tại Anh. Lúc đầu chịu ảnh hưởng của trường phái Viênchủ nghĩa thực chứng lôgic, song cũng là một trong những người đầu tiên phê phán trường phái đó, và xây dựng trường phái triết học của riêng mình - chủ nghĩa duy lí phê phán. Pôppơ phê phán chủ nghĩa thực chứng trong việc xác định ranh giới giữa các cấp độ nghiên cứu khoa học. Chịu ảnh hưởng thuyết tương đối của Anhxtanh A. (A. Einstein), ông phản đối tiêu chuẩn phân chia ranh giới của khoa học chỉ bằng kinh nghiệm của chủ nghĩa thực chứng lôgic. Theo ông, lí luận không thể chỉ bắt nguồn từ quan sát, bởi vì nếu chỉ thông qua phép quy nạp, người ta không thể đạt đến lí luận có tính phổ biến. Ông cho rằng, lí luận đạt được chủ yếu là do thông qua hệ thống tư duy, sự phê phán và dự đoán. Điều đó đương nhiên phải dựa vào sự kiểm tra của quan sát và thực nghiệm, nhưng lí luận không chỉ có gốc gác từ những quan sát thực nghiệm mà quan trọng hơn, còn có gốc gác từ chính bản thân lí luận. Trong lĩnh vực triết học xã hội, Pôppơ đưa ra lí thuyết về “ba thế giới”. Thế giới thứ nhất là thế giới vật chất, trong đó bao gồm đối tượng và trạng thái vật lí. Thế giới thứ hai là thế giới tinh thần, trong đó bao gồm tố chất tâm lí, trạng thái ý thức, kinh nghiệm chủ quan, vv. và thế giới thứ ba là thế giới của những tri thức khách quan như ngôn ngữ, thần học, văn học nghệ thuật, khoa học, vv. hay còn gọi là thế giới của sự duy lí. Các tác phẩm chính: “Xã hội mở và kẻ thù của nó” (1945), “Sự khốn cùng của chủ nghĩa lịch sử” (1957), “Lôgic của sự khám phá khoa học” (1959), “Tri thức khách quan - một quan điểm của tiến hoá luận” (1972), vv.

 



Pôppơ K. R.