Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
RAXƠN B.

(Bertrand Russell; 1872 - 1970), nhà triết học, lôgic học, toán học, nhà văn và nhà hoạt động xã hội Anh, một trong những người sáng lập chủ nghĩa thực tại mới và chủ nghĩa thực chứng mới của Anh. Là người có những đóng góp đáng kể vào việc xây dựng bộ môn lôgic toán học. Ông đã cùng với Oaihet (A. N. Whitehead) hoàn thành một công trình lớn, gồm ba tập với tên gọi “Những nguyên lí toán học”. Về mặt triết học, quan điểm của Raxơn luôn thay đổi trong suốt cuộc đời ông. Lúc đầu, Raxơn theo thuyết Hêghen G. V. F. (G. W. F. Hegel) mới, tiếp đó đứng trên lập trường của chủ nghĩa thực chứng mới, đưa ra thuyết nguyên tử lôgic và xây dựng lí luận cho chủ nghĩa này. Vào những năm 20 của thế kỉ 20, Raxơn phát triển thuyết nguyên tử trung lập - một học thuyết có nhiều điểm tương đồng với chủ nghĩa kinh nghiệm phê phán. Cùng với việc hoàn thành một số tác phẩm triết học trong những năm 40, quan điểm triết học của Raxơn đã được hình thành rõ nét. Lí luận nhận thức của Raxơn là một sự thử nghiệm nhằm kết hợp hai nguyên tắc trái ngược nhau - nguyên tắc của chủ nghĩa kinh nghiệm và nguyên tắc của chủ nghĩa duy lí, mà theo đó, một bên cho rằng tất cả tri thức của chúng ta đều bắt nguồn từ kinh nghiệm, còn bên kia, chúng bắt nguồn từ tư duy lôgic, từ niềm tin cho rằng lôgic cấu thành bản chất của triết học. Về mặt chính trị - xã hội, Raxơn phê phán mạnh mẽ nền văn minh phương Tây, nêu lên mặt tiêu cực của nó là phát triển khoa học và sản xuất một cách quá mức, trong khi không có những giá trị và lí tưởng nhân đạo đích thực. Phản đối việc đối lập giữa cảm tính với lí tính, ủng hộ việc thiết lập mối quan hệ chặt chẽ giữa đạo đức và chính trị. Ông phản đối sử dụng vũ lực trong việc giải quyết các vấn đề chính trị quốc tế, chống vũ khí hạt nhân, tham gia tích cực vào phong trào bảo vệ hoà bình thế giới. Raxơn đã từng là chủ tịch Toà án Quốc tế xử tội ác chiến tranh của Mĩ ở Việt Nam. Là một nhà văn tiến bộ, được giải thưởng Nôben về văn học (1950).

 



Raxơn B.

Những tác phẩm chính: “Những nguyên lí toán học” (1910 - 13; 3 tập, đồng tác giả), “Hôn nhân và luân lí” (1929), “Chinh phục hạnh phúc” (1930), “Nghiên cứu ý nghĩa và chân lí” (1940), “Lịch sử triết học phương Tây” (1945), “Nhận thức của con người, phạm vi và giới hạn của nó” (1948).