Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
PHÁI KHAI SÁNG

(cg. trào lưu Ánh sáng), một trào lưu tư tưởng chính trị - xã hội phát triển ở Châu Âu chủ yếu vào thế kỉ 18, trong thời kì giải phóng tư tưởng, chuẩn bị và tiến hành các cuộc cách mạng tư sản. Những người đại diện cho trào lưu này mong muốn khắc phục những nhược điểm của xã hội đương thời, thay đổi đường lối và nếp sống của nó bằng cách phổ biến tri thức khoa học và những tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái và tiến bộ. Đây là sự kế tục tinh thần của chủ nghĩa nhân văn cổ đại Hi Lạp - La Mã, tư tưởng thời cải cách tôn giáo và Phục hưng. Đặc điểm chung của PKS là đề cao lí tính, chống đức tin; cho rằng khoa học và lí tính có thể làm cho con người tiến lên; đòi thay đổi chế độ xã hội đương thời; không tính đến ý nghĩa quyết định của các điều kiện kinh tế, do vậy không phát hiện được các quy luật khách quan của xã hội. Những người theo PKS kiên quyết đấu tranh chống lại hệ tư tưởng phong kiến và Giáo hội, chống lại các giáo điều tôn giáo và phương pháp tư duy kinh viện. Những đại diện tiêu biểu của PKS là: Hium Đ. (D. Hume), Lôckơ J. (J. Locke) (Anh); Vônte F. M. (F. M. Voltaire), Ruxô J. J. (J. J.Rousseau), Môngtexkiơ S. L. (C. L. Montesquieu) và một số người khác thuộc phái Bách khoa toàn thư (Pháp); Lexinh G. Ê. (G. E. Lessing), Laibnit G. V. (G. W. Leibniz) (Đức) và nhiều người khác. PKS có ảnh hưởng lớn tới những người theo chủ nghĩa xã hội không tưởng ở Châu Âu và những người theo phái Dân tuý ở Nga (thế kỉ 19). Giai cấp vô sản đã tiếp thu và phát huy những tư  tưởng tiến bộ của PKS. Ngày nay, tư tưởng của PKS không còn ảnh hưởng lớn, song nó vẫn lưu truyền trong giới trí thức ở một số nước.