Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
TRIẾT HỌC TỰ NHIÊN

triết học tìm hiểu và giải thích một cách tư biện tự nhiên vũ trụ (coi như một chỉnh thể) dựa trên những khái niệm trừu tượng về tự nhiên. Ranh giới giữa khoa học tự nhiên và THTN, vị trí của nó trong triết học có sự thay đổi theo lịch sử. Thời cổ đại, THTN đóng vai trò đáng kể nhất. Nó thường mang tên vật lí học hay sinh lí học, tức là học thuyết về tự nhiên. Thực tế, THTN là hình thức lịch sử đầu tiên của triết học. Nó là hình thức triết học duy vật xưa nhất ở Hi Lạp cổ đại: vd. trường phái Iônia cho khí, nước hay lửa... là nguyên tố tạo nên vũ trụ. Thời cổ đại phương Đông cũng có những quan điểm tương tự như vậy. THTN thịnh hành ở phương Tây vào lúc khoa học thực nghiệm chưa phát triển cao không đủ để tìm ra quy luật của các hiện tượng (đặc biệt là thế kỉ 17 - 18). Dựa vào tưởng tượng, THTN đã đưa ra được những dự đoán và những phát hiện thiên tài, đồng thời cũng sinh ra nhiều nhận định vô lí. THTN được nhiều nhà triết học duy vật [Brunô (G. Bruno), Bêcơn (F. Becon), Xpinôza (B. Spinoza)...] và duy tâm [Selinh (F. W. J. Schelling)] phát triển. Theo Selinh, "linh hồn thế giới" là lực lượng kết hợp và tổ chức các hiện tượng. Chủ nghĩa Mac đánh giá cao ý nghĩa lịch sử của "triết học tự nhiên cũ", đồng thời cũng chỉ ra hạn chế lịch sử của nó. Ngày nay, với sự trưởng thành của khoa học tự nhiên, sự trưởng thành của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, THTN không còn lí do tồn tại nữa.