Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
QUYẾT ĐỊNH LUẬN VÀ NHÂN QUẢ

những phạm trù quy định lẫn nhau, cùng phản ánh những mối liên hệ bản chất của hiện thực khách quan. Quan hệ nhân quả (tính nhân quả) phản ánh mối liên hệ tất yếu, phổ biến vốn có giữa các sự vật, hiện tượng. Mọi sự vật, hiện tượng đều nảy sinh từ các sự vật, hiện tượng khác, trong đó cái sản sinh ra cái khác được gọi là nguyên nhân, và cái được sinh ra từ cái khác được gọi là kết quả. Quyết định luận khẳng định tính phổ biến của quan hệ nhân quả. Nó thừa nhận đặc trưng khách quan của quan hệ nhân quả, từ đó khẳng định tính quy định khách quan của mọi sự vật, hiện tượng cả vật chất lẫn tinh thần. Cùng với sự phát triển của khoa học và thực tiễn xã hội, quyết định luận và quan hệ nhân quả cũng có sự phát triển. Ứng với mỗi dạng khác nhau của quan hệ nhân quả có một hình thức quyết định luận tương ứng: ứng với quan hệ nhân quả đơn trị, chặt chẽ có quyết định luận máy móc; ứng với quan hệ nhân quả thống kê - xác suất có quyết định luận xác suất. Quan hệ nhân quả diễn ra trong hiện thực luôn luôn là cơ sở xuất phát để xây dựng nên những quan niệm khác nhau về quyết định luận. Ngược lại, quyết định luận luôn luôn là cơ sở lí luận để xác định quan hệ nhân quả giữa các sự vật hay hiện tượng trong hiện thực hàng ngày.