Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
OOCTÊGA Y GAXET H.

(José Ortega y Gasset; 1883 - 1955), nhà triết học duy tâm, nhà chính luận, nhà hoạt động xã hội Tây Ban Nha. Con một nhà văn. Sau khi tốt nghiệp Đại học Mađrit, đã nghiên cứu triết học ở các Trường Đại học Laixich (Leibzig), Beclin và Macbuôc (Marburg). Chủ nhiệm Khoa Siêu hình học của Trường Đại học Mađrit (1910 - 36). Viết cho các tạp chí “Espana” (1915 - 24), “El Sol” (“Mặt trời”) (1916 - 37), “Revista de Occidente” (Tạp chí phương Tây) (1923 - 36), và là một trong những người sáng lập Hội Trí thức Cộng hoà (1931). Từ đầu cuộc nội chiến, ông sống lưu vong ở Mĩ Latinh; năm 1945, trở về Châu Âu; năm 1948, về Tây Ban Nha, thành lập Viện Khoa học Nhân văn, và công khai chống chủ nghĩa Francô (Franco) cho đến cuối đời. Tác phẩm nổi tiếng nhất về xã hội học là cuốn “Sự nổi dậy của quần chúng” (1929 - 30). Đối lập với nền văn hoá “thượng lưu” chuẩn mực, ông xem sự chia cách văn hoá - tư tưởng giữa thượng lưu và quần chúng là một hiện tượng chính trị cơ bản của thế kỉ 20 mà hậu quả là sự  mất phương hướng xã hội chung và nảy sinh ra “xã hội đại chúng”. Trong mĩ học, ông là nhà lí luận của chủ nghĩa hiện đại (“Sự phi nhân đạo hoá của nghệ thuật”, 1925) có ảnh hưởng to lớn đến tư tưởng triết học và xã hội học ở Tây Ban Nha và Châu Âu, nhất là những năm 1910 - 20.

 



Ooctêga Y Gaxet H.