Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
QUY ƯỚC LUẬN

 (cg. chủ nghĩa quy ước), một trào lưu trong triết học phương Tây cho rằng các học thuyết và khái niệm khoa học không phải là sự phản ánh thế giới khách quan, mà là sản phẩm của sự thoả thuận tuỳ ý giữa các nhà khoa học. Đó là những quy định, quy tắc, quy ước. Poăngcarê (A. Poincaré) là người đã đề ra những nguyên lí lí luận của QƯL. Ông cho rằng, những luận điểm cơ bản của hình học thực chất không phải là cái gì khác ngoài những thoả thuận hay những quy ước, và sẽ là phi lí nếu đào sâu suy nghĩ xem chúng đúng hay sai. Những thoả thuận đó chỉ để cho thuận tiện, giản đơn. Đối với Poăngcarê, giá trị của một học thuyết khoa học không phải được đo bằng độ đúng đắn và sâu sắc trong sự phản ánh hiện thực của nó, mà chỉ được đo bằng mức độ tiện lợi và tính hợp lí khi sử dụng nó vào những mục đích thực tế. Những nguyên lí của QƯL đã được trình bày trong các tác phẩm đầu tay của Cacnap (R. Carnap) và Aiđukêvich (K. Ajdukiewicz). Những yếu tố của QƯL là nét đặc trưng đối với chủ nghĩa thực chứng mới, chủ nghĩa thao tácchủ nghĩa thực dụng.