Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
LAO ĐỘNG TRÍ ÓC VÀ LAO ĐỘNG CHÂN TAY

 sự phân công lao động trong xã hội giữa hai nhóm lớn những người khác nhau: lao động chân tay chủ yếu là sự tiêu hao sức lao động về cơ bắp trực tiếp sản xuất ra của cải dưới hình thái vật chất, còn lao động trí óc chủ yếu là sự tiêu hao sức lao động về trí tuệ, chuyên về phát triển khoa học, giáo dục, văn hoá, nghệ thuật, vv. Trong xã hội có giai cấp và giai cấp đối kháng, những người lao động chân tay bị giai cấp thống trị bóc lột; giai cấp thống trị cũng sử dụng kết quả của lao động trí óc (những thành tựu của khoa học, kĩ thuật, văn hoá...) để phục vụ cho quyền lợi của mình; bản thân lao động trí óc trở thành hoặc là đặc quyền của giai cấp thống trị, hoặc là phục vụ cho giai cấp ấy, và người lao động trí óc cũng bị giai cấp thống trị bót lột.Trên thực tế cũng như về bản chất, LĐTOVLĐCT đều là sản phẩm của sức lao động, chỉ là hai dạng khác nhau của lao động, không tách hẳn nhau, tự chúng không bao hàm quan hệ đối lập, nhưng trong xã hội có giai cấp đối kháng chúng đã trở thành đối lập. Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, lao động trí óc là công việc của tầng lớp trí thức; một bộ phận trí thức trực tiếp thuộc giai cấp bóc lột, còn số đông thì giữ địa vị hai mặt: vừa lệ thuộc và phục vụ giai cấp bóc lột, đối lập với giai cấp những người lao động vừa là những người lao động làm thuê cho tư bản và bản thân họ cũng bị bóc lột. Điều đó làm cho họ xích gần lại những người lao động chân tay, gần giai cấp công nhân và nông dân. Chủ nghĩa xã hội xoá bỏ sự đối kháng giai cấp, đồng thời cũng xoá bỏ sự đối lập có tính đối kháng giữa LĐTOVLĐCT. Tầng lớp trí thức xã hội chủ nghĩa cùng với công nhân và nông dân, hợp thành khối liên minh giữa những người lao động làm chủ xã hội. Song giữa LĐTOVLĐCT vẫn còn những khác biệt quan trọng về mặt kinh tế - xã hội, về điều kiện lao động, về mức sống, về trình độ văn hoá và trình độ phát triển trí tuệ của cá nhân. Cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật hiện đại và nền kinh tế trí thức đang hình thành sẽ tạo ra tiền đề để đào tạo kiểu người lao động xã hội mới, biết kết hợp cả hai loại lao động trong hoạt động sản xuất của mình. Chủ nghĩa Mac tiên đoán rằng trong tương lai chủ nghĩa cộng sản, sự khác nhau nói trên giữa LĐTOVLĐCT sẽ không còn là nguồn gốc của bất bình đẳng và mâu thuẫn xã hội, và 2 hình thức lao động sẽ hoà nhập vào trong hoạt động hoàn chỉnh của con người phát triển toàn diện. Xt. Thành thị và nông thôn.