Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
LÔGIC HÌNH THỨC

 phân ngành lôgic học chuyên nghiên cứu các hình thức và quy luật hình thức phổ biến của tư duy phù hợp với thực tế khách quan. LHT nghiên cứu các hình thức lôgic cơ bản của tư duy, không quan tâm đến nội dung cuả tư duy, nghĩa là nhằm phát hiện và chỉ ra những quy luật về hình thức của tư duy đúng, chính xác với bất cứ nội dung nào.

LHT truyền thống hình thành từ thời cổ đại, chủ yếu tập trung nghiên cứu các hình thức lôgic cơ bản của tư duy như hình thức lôgic của khái niệm, phán đoán và hình thức lôgic của lập luận (suy diễn, chứng minh, vv.).

Toàn bộ LHT truyền thống xuất phát từ hai nguyên lí: 1) Nguyên lí về tính cô lập tương đối của mọi sự vật, hiện tượng; 2) Nguyên lí về tính bất biến tương đối của các bản chất. Từ đó cụ thể hoá thành bốn quy luật lôgic cơ bản của tư duy đúng đắn: 1) Quy luật đồng nhất. 2) Quy luật phi mâu thuẫn lôgic hình thức. 3) Quy luật bài trung. 4) Quy luật lí do đầy đủ.

Chuẩn mực giá trị LHT truyền thống có hai đặc điểm chủ yếu: a) Tính lưỡng trị chân lí của mọi tư tưởng; chẳng hạn, mỗi phán đoán chỉ nhận một trong hai giá trị chân lí hoặc là đúng, hoặc là sai; b) Tính hình thức của lập luận lôgic, theo nguyên tắc cứng rắn như sau: nếu xuất phát từ những tiền đề chân thực, lại biết vận dụng đúng đắn các quy luật và quy tắc lôgic, thì kết luận nhất định sẽ chân thực.

LHT hiện đại đã hình thức hoá và toán học hoá triệt để các yếu tố và quá trình lôgic của tư duy, nhờ đó có thể tiến hành các quá trình lập luận dưới dạng phép toán lôgic. Chuẩn mực giá trị lôgic hình thức hiện đại có hai loại chính: LHT cổ điển và LHT phi cổ điển. Từ xưa đến nay, LHT là công cụ chung của tư duy và hành động đúng đắn, chính xác.