Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
LÔGIC CỦA PHÁT MINH

 mọi lôgic tư duy đều có bản chất chứng minh. Vì lôgic có đặc tính chân lí khách quan phổ quát, do đó, xét một cách chặt chẽ, không có cái gọi là lôgic phát minh theo đúng nghĩa. Tuy vậy, trong thực tế vẫn có LCPM. Đó là sự pha trộn cuả hai thành phần: 1) Lôgic; 2) Giả lôgic trong quá trình sáng tạo.

Một mặt, quá trình sáng tạo không thể tuỳ tiện bất chấp mọi lôgic. Bởi vì lôgic là điều kiện cần thiết cuả mọi quá trình tư duy đúng đắn. Lôgic hình thức và biện chứng là những chuẩn mực lôgic phổ quát, bắt buộc cuả tư duy đạt tới chân lí khách quan.

Mặt khác, nếu bị trói buộc cứng nhắc trong lôgic thì người ta không thể phát minh được. Do đó, cần phát huy cao độ những năng lực tự do sáng tạo như trực giác, viễn tưởng khoa học, vv. Song, để ngăn ngừa sự phiêu lưu cuả những ảo tưởng, viễn tưởng quá mức, người ta phải xây dựng những nguyên tắc chung, tuy không bắt buộc, nhưng đủ sức điều chỉnh, định hướng, gợi mở sáng tạo đúng đắn.

Đây thực chất là thành phần của LCPM. Nó bao gồm các nguyên lí triết học, như nguyên lí duy vật (vật chất có trước và quyết định ý thức), nguyên lí nhân quả (mọi cái đều có nguyên nhân cuả nó, nhân nào quả ấy, nguyên nhân đi trước kết quả), nguyên lí phản ánh (phản ánh là đặc tính phổ quát cuả mọi sự vật, hiện tượng), vv. Ngoài ra, có một số nguyên tắc chung cuả sáng tạo khoa học, như mở rộng phạm vi hệ thống khái niệm cũ, xét lại cơ sở cuả hệ thống lí thuyết cũ, giả thuyết càng táo bạo thì phát minh càng độc đáo, lí thuyết mới muốn chân thực thì phải bao hàm lí thuyết cũ (đã được xác nhận là chân thực) như trường hợp đặc biệt, vv.