Tìm kiếm mục từ trong bộ từ điển bách khoa (4 tập)
Từ khóa
Chuyên ngành
Địa lý
Giải nghĩa
FURIÊ S.

(Charles Fourier; 1772 - 1837), nhà triết học, nhà kinh tế học, nhà xã hội chủ nghĩa không tưởng người Pháp thế kỉ 19. Furiê phê phán sâu sắc xã hội tư sản, vạch trần những ung nhọt của xã hội đó, tình trạng sản xuất vô chính phủ, lối sống ăn bám, mâu thuẫn giữa lợi ích tư nhân với lợi ích xã hội, sự thống trị của tính tham lam và sự mua chuộc phổ biến vốn có của xã hội tư sản. Furiê coi xã hội tư sản là một chế độ không hợp lí và đã phác thảo kế hoạch của một xã hội tương lai là một "chế độ hài hoà" dựa trên cơ sở lao động tự nguyện và hứng thú. Trong xã hội đó, lao động trở thành nhu cầu bức thiết của đời sống con người, mọi người đều nhiệt tình lao động với năng suất cao, nhu cầu ngày càng được thoả mãn thông qua sự phân phối của cải theo lao động và tài năng. Furiê cho rằng có thể quá độ sang xã hội mới thông qua các tổ chức "phalăng" (phalange) kiểu mẫu (tổ chức đơn vị công xã có 810 nam và 810 nữ cùng với 400 hecta đất, vv.) và coi đó là tế bào chính của xã hội. Furiê chủ trương thực hiện các mục tiêu của mình bằng cách tuyên truyền một cách hoà bình các tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Sai lầm của Furiê là ở chỗ phủ nhận đấu tranh giai cấp và phong trào cách mạng, không nhận thức được vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản. Mặc dù học thuyết của Furiê có những nhân tố không tưởng, song sự phê phán sâu sắc chế độ tư bản chủ nghĩa đã có ảnh hưởng tích cực tới sự phát triển của tư tưởng xã hội chủ nghĩa khoa học sau này. Những tác phẩm chủ yếu "Học thuyết về bốn trào lưu và những số phận chung" (1808); "Lí thuyết về sự thống nhất phổ biến" (1822); "Thế giới công nghiệp mới và thế giới xã hội mới" (1829).